Ανταγωνισμός για το εμβόλιο: Συνεχίζεται η «σφαγή» κρατών και ομίλων για τη διανομή του

Η διαχείριση της πανδημίας με βάση τους νόμους της καπιταλιστικής οικονομίας όχι μόνο έχει αφήσει πίσω της πάνω από 1,657 εκ. επίσημα καταγεγραμμένους θανάτους και έχει εντείνει τη φτώχεια σε όλο τον κόσμο, όχι μόνο εμποδίζει την επιστημονική συνεργασία για να αναπτυχθούν και να παραχθούν άμεσα αποτελεσματικά και ασφαλή εμβόλια. Ταυτόχρονα, ο ανταγωνισμός για την εξασφάλιση των εμβολίων, με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, θέτει σε κίνδυνο την επάρκειά τους για τους πιο εξαθλιωμένους λαούς των λιγότερο αναπτυγμένων κρατών, θέτει σε κίνδυνο την ίδια την αντιμετώπιση της πανδημίας παρότι υπάρχουν όλα τα επιστημονικά μέσα.

Σχεδόν 1 στους 4 ανθρώπους παγκοσμίως ενδέχεται να μην έχει εμβολιαστεί κατά του νέου κορονοϊού πριν από το 2022, διότι τα ισχυρότερα καπιταλιστικά κράτη, με περίπου 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν δεσμεύσει το 51% των δόσεων των πιο υποσχόμενων εμβολίων, ανέφερε έρευνα την περασμένη Τρίτη.

Τέλη Δεκέμβρη οι πρώτοι εμβολιασμοί στην Ευρώπη

Μετά από τις έντονες πιέσεις που δέχτηκε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκου (ΕΜΑ) από την ΕΕ και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις - κυρίως της Γερμανίας - η έγκριση του εμβολίου των «Pfizer/BioNTech» προγραμματίστηκε για τις 21 Δεκέμβρη, αντί για 29 Δεκέμβρη όπως προβλεπόταν αρχικά.

Στο μεταξύ, η Ευρώπη (μαζί με τη Ρωσία) έγινε την Πέμπτη η πρώτη περιοχή του κόσμου που ξεπέρασε τις 500.000 θανάτους.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε πως οι πρώτοι εμβολιασμοί στα κράτη - μέλη προγραμματίζεται να ξεκινήσουν 27 - 29 Δεκέμβρη, ενώ η Αυστρία ανακοίνωσε πως θα ξεκινήσει εμβολιασμούς στις 24 Δεκέμβρη, μια μέρα μετά την έγκριση του εμβολίου από την ΕΕ. Εμβολιασμοί με το συγκεκριμένο εμβόλιο έχουν ήδη ξεκινήσει σε Μεγάλη Βρετανία, ΗΠΑ, Καναδά, Μπαχρέιν, Σιγκαπούρη κ.α.

Εκτός από τα 200 εκ. δόσεις που θα παραδοθούν σταδιακά στην ΕΕ, η Κομισιόν θα χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα που της δίνει το συμβόλαιο με τις «Pfizer/BioNTech» για την αγορά άλλων 100 εκ. δόσεων.

Βάσει του συμβολαίου με την ΕΕ, οι πρώτες 200 εκ. δόσεις θα παραδοθούν άμεσα μετά την έγκριση, έναντι 15,5 ευρώ ανά τεμάχιο, σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων στο «Reuters». Οι επιπλέον 100 εκ. δόσεις θα διατεθούν πιθανά στην ίδια τιμή, αλλά θα υπάρξει διαπραγμάτευση για το χρονοδιάγραμμα, την ακριβή ποσότητα κ.λπ., αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

«Ποντάρονται» πολλά δις ευρώ σε φαρμακευτικούς ομίλους

Σε αυτήν την κούρσα των καπιταλιστικών κρατών γύρω από το εμβόλιο, η ΕΕ «έχει κάνει κράτηση» εδώ και μήνες για σχεδόν 1,3 δις εμβόλια που βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο, χωρίς να είναι βέβαιο ούτε το πότε, ούτε το εάν αυτά θα εγκριθούν και θα βγουν ποτέ στην «αγορά». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τεράστια χρηματικά ποσά που «ποντάρονται» σε φαρμακευτικούς ομίλους, οι οποίοι δεν προχωρούν στην ανάπτυξη ενός πειραματικού εμβολίου χωρίς να έχουν εξασφαλισμένα κέρδη.

Ετσι, η ΕΕ έχει υπογράψει συμφωνίες για σχεδόν 1,3 δις εμβόλια με τις «Pfizer/BioNTech», «Moderna», «Johnson & Johnson», «AstraZeneca/Oxford», «Sanofi/GSK» και «CureVac», με τη δυνατότητα να αγοράσει επιπλέον 660 εκ. δόσεις, με την προϋπόθεση ότι αυτά θα αποδειχτούν αποτελεσματικά και ασφαλή. Επίσης, η ΕΕ ολοκλήρωσε την περασμένη βδομάδα τις προκαταρκτικές συνομιλίες με την αμερικανική εταιρεία «Novavax» για έως 200 εκ. δόσεις (100 + 100) από το υποψήφιο εμβόλιό της, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διαπραγμάτευση ενός συμβολαίου, διαδικασία που μπορεί να κρατήσει βδομάδες ή μήνες.

Κάποια από τα υποψήφια εμβόλια που παρήγγειλε η ΕΕ σημείωσαν καθυστερήσεις στις κλινικές δοκιμές, αναγκάζοντας το μπλοκ και άλλα αναπτυγμένα καπιταλιστικά κράτη να στηριχθούν προς το παρόν σε εμβόλια από λιγότερους παρασκευαστές σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό. Για παράδειγμα, οι κλινικές δοκιμές των εμβολίων που αναπτύσσονται από την «AstraZeneca» και τη «Sanofi» σημειώνουν καθυστερήσεις, ενώ η «CureVac» δεν έχει ακόμα ξεκινήσει δοκιμές μεγάλης κλίμακας.

Με την ίδια πρακτική «ρουλέτας» και τυφλής ενίσχυσης της φαρμακοβιομηχανίας, ενδεικτική του παρασιτισμού και των αντιφάσεων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, τον Ιούλη, η Κομισιόν αρνήθηκε την προσφορά για 500 εκατ. δόσεις από το εμβόλιο των «Pfizer/BioNTech» διότι ήταν πολύ ακριβό, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο το οποίο επικαλείται το «Reuters». Η παραγωγή φαρμάκων και θεραπειών με σκοπό το καπιταλιστικό κέρδος και όχι την κάλυψη αναγκών, στην πράξη κρατά «ομήρους» ολόκληρους λαούς, αλλά και τις ίδιες τις δυνατότητες της επιστήμης.

Με πληθυσμό 450 εκ. κατοίκων, τα κράτη - μέλη της ΕΕ βασίζονται επί του παρόντος στα 200 εκ. εμβόλια των «Pfizer/BioNTech», που παρασκευάζονται σε εργοστάσιο στο Βέλγιο, αλλά αυτήν τη στιγμή η συγκεκριμένη μονάδα τροφοδοτεί επίσης τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τον Καναδά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να δώσει στη δημοσιότητα τα ακριβή στοιχεία των συμβολαίων της ΕΕ με τις φαρμακευτικές όπως ζήτησε η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ. Στην απάντησή της, επικαλέστηκε ζήτημα «εμπιστευτικότητας» που απαιτεί και τη συναίνεση των εταιρειών, δηλαδή επί της ουσίας να εκτεθούν οι συμβάσεις από τις οποίες θησαυρίζουν με τους λαούς να πληρώνουν ουσιαστικά τα κέρδη τους. Οπως υπογράμμισε ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Κ. Παπαδάκης, «οι φαρμακοβιομηχανίες εκ του ασφαλούς επιδοτήθηκαν, από την έρευνα, την παρασκευή, την προαγορά έως τη διάθεση του εμβολίου. Κρύβουν η μια από την άλλη τα ερευνητικά αποτελέσματα, εμποδίζοντας τη διεπιστημονική συνεργασία που δεν χωρά στον καπιταλιστικό ανταγωνισμό. Ερώτημα αποτελεί το γιατί δεν προωθείται το ζήτημα των θεραπειών και φαρμάκων που φαίνεται να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του ιού».

Θέμα ημερών η έγκριση του εμβολίου της «Moderna»

Η αμερικανική κυβέρνηση διαπραγματεύεται με την αμερικανική φαρμακοβιομηχανία «Pfizer» για την αγορά τουλάχιστον 100 εκ. επιπλέον δόσεων του εμβολίου της. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπόσχεται να διατεθούν κατά προτεραιότητα στην «Pfizer» οι αναγκαίες πρώτες ύλες για την παραγωγή δεκάδων εκατομμυρίων επιπλέον δόσεων για τους Αμερικανούς τους πρώτους μήνες του 2021.

Οι «Pfizer/ BioNTech» ισχυρίζονται ότι μπορούν να παρασκευάσουν περίπου 1,3 δις δόσεις έως τα τέλη του 2021, αλλά προσπαθούν να αυξήσουν την παραγωγική τους δυναμικότητα, καθώς ενισχύεται η παγκόσμια ζήτηση και «όποιος πληρώνει, παίρνει».

Τον Γενάρη, η ΕΕ αναμένεται επίσης να εγκρίνει το εμβόλιο που ανέπτυξε η «Moderna», με αρχική προπαραγγελία 80 εκ. δόσεις, με δυνατότητα για 80 εκ. επιπλέον. Η Κομισιόν αποφάσισε επίσης αυτήν τη βδομάδα να κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας άμεσα, δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΕΕ.

Στις ΗΠΑ ζήτημα ημερών είναι η έγκριση για κατεπείγουσα χρήση του εμβολίου της «Moderna», αφού ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων - Φαρμάκων (FDA) συνεδρίασε την περασμένη Πέμπτη. Τα αρμόδια συμβουλευτικά στελέχη του FDA δεν διατύπωσαν σημαντικές νέες ανησυχίες ούτε συγκεκριμένα θέματα ασφάλειας στη χρήση του εμβολίου από ενήλικους και ανέφεραν ότι το εμβόλιο είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην πρόληψη επιβεβαιωμένων περιστατικών COVID-19.

Τα αμερικανικά νοσοκομεία άρχισαν να χρησιμοποιούν τα εμβόλια των «Pfizer/BioNTech» τη Δευτέρα και περιμένουν το εμβόλιο της «Moderna» για την ανοσοποίηση 20 εκατ. ανθρώπων αυτόν το μήνα.

1 στους 4 θα περιμένει δυο χρόνια για να εμβολιαστεί

Σχεδόν 1 στους 4 ανθρώπους παγκοσμίως ενδέχεται να μην έχει εμβολιαστεί εναντίον του νέου κορονοϊού πριν από το 2022, αναφέρει μελέτη που εκπόνησαν ερευνητές της σχολής Δημόσιας Υγείας Μπλούμπεργκ του πανεπιστημίου «Τζονς Χόπκινς» των ΗΠΑ.

Τα πιο ισχυρά καπιταλιστικά κράτη με λιγότερο από το 15% του πληθυσμού του πλανήτη έχουν δεσμεύσει το 51% των δόσεων των πιο υποσχόμενων εμβολίων και τα υπόλοιπα κράτη, όπου ζει το υπόλοιπο 85% του πληθυσμού της υφηλίου, θα αρκεστούν σε ό,τι απομείνει. Αυτό γίνεται γιατί στη δεύτερη «κατηγορία» κρατών δεν υπάρχει αγορά ικανή να απορροφήσει την παραγωγή αφού τα συστήματα Υγείας δεν μπορούν να επωμιστούν το κόστος.

«Η αβεβαιότητα για την παγκόσμια πρόσβαση στα εμβόλια οφείλεται όχι μόνο στο ότι οι κλινικές δοκιμές συνεχίζονται ακόμη, αλλά και στο ότι οι κυβερνήσεις και οι εταιρείες που παράγουν τα εμβόλια δεν δείχνουν περισσότερη διαφάνεια», συνεχίζει το κείμενο των ερευνητών του «Τζονς Χόπκινς», δηλαδή οι φαρμακευτικές εταιρείες δεν μοιράζονται την τεχνολογία και την πνευματική ιδιοκτησία τους μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ώστε να μπορούν να παραχθούν περισσότερες δόσεις εμβολίων.

Εως τις 15 Νοέμβρη ισχυρά ιμπεριαλιστικά κράτη είχαν ήδη κάνει προπαραγγελίες 7,5 δις δόσεων εμβολίων που παράγουν 13 φαρμακευτικές βιομηχανίες, σύμφωνα με τη μελέτη. Το κριτήριο είναι ποιος «πληρώνει» και όχι η επιδημιολογική κατάσταση σε κάθε περιοχή του πλανήτη. Για παράδειγμα, Ιαπωνία, Αυστραλία και Καναδάς «έχουν κάνει προπαραγγελίες για πάνω από 1 δις δόσεις, μολονότι καταγράφουν ποσοστό μικρότερο από το 1% των ενεργών κρουσμάτων», επισήμαναν οι ερευνητές.

Να σημειωθεί πως ο μηχανισμός COVAX, το παγκόσμιο πρόγραμμα εμβολιασμού κατά του SARS-CoV-2 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που συστάθηκε την άνοιξη με υποτιθέμενο στόχο να επιταχυνθεί η ανάπτυξη και η παραγωγή εμβολίων και να εξασφαλιστεί η διανομή τους με δίκαιο τρόπο σε όλο τον κόσμο, έχει εξασφαλίσει μόλις 500 εκ. δόσεις, από τα 2 δις που σκοπεύει να έχει διανείμει μέχρι το τέλος του 2021.

Φωτογραφία: Από το εργοστάσιο της «Pfizer» στις ΗΠΑ

πηγή: Ριζοσπάστης