Έκθεση «Χαρισμένες Ζωές», της Πρεσβείας της Πορτογαλίας
- Written by eKypros
• Στέλνει το διαχρονικό μήνυμα στήριξης των προσφύγων
Γράφει: Θωμάς Κεττένης*
Ένα σαφές μήνυμα συμπαράστασης στο διαχρονικό και πάντοτε επίκαιρο ζήτημα των προσφύγων, ευελπιστεί να στείλει η έκθεση για τη δράση τριών Πορτογάλων διπλωματών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι οποίοι κατόρθωσαν να διασώσουν δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες από την δίωξη των Ναζί.
Η έκθεση, με τίτλο «Χαρισμένες ζωές» (Spared lives), φιλοξενείται στην αίθουσα της Πύλης Αμμοχώστου από σήμερα μέχρι την 1η Απριλίου, και τα εγκαίνια της τελέστηκαν απόψε. Στην αποψινή εκδήλωση εγκαινίων της έκθεσης, τα οποία τελούν υπό την αιγίδα της πρεσβείας της Πορτογαλίας και το Δήμο Λευκωσίας, προβλήθηκε και η ταινία με τη ζωή και το έργο του Πορτογάλου διπλωμάτη Aristides de Sousa Mendes.
Ο Mendes ως Πρόξενος της Πορτογαλίας στο Μπορντώ της Γαλλία, παραχώρησε ως Πρόξενος χιλιάδες θεωρήσεις εισόδου για τη χώρα του σε κατατρεγμένους από τους Ναζί πρόσφυγες, κυρίως Εβραίους, από όπου έφευγαν για την Ήπειρο της Αμερικής όπου και γλίτωναν.
Ο Πρέσβης της Πορτογαλίας στην Κύπρο Joao Manuel Pina Perestrello, μιλώντας στο ΚΥΠΕ σήμερα στο χώρο της Πύλης Αμμοχώστου, ανέφερε πως το μήνυμα της Έκθεσης είναι διαχρονικό και έχει ιδιαίτερο νόημα αυτή την εποχή με τα τεράστια μεταναστευτικά κύματα και το μεγάλο προσφυγικό πρόβλημα.
Ο κ. Perestrello ανέφερε πως κατά τα αποψινά εγκαίνια, μεταξύ άλλων, θα υπάρξει προβολή της ταινίας ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τη δράση του Mendes. Στην έκθεση φιλοξενούνται φωτογραφίες από την εποχή, ντοκουμέντα, όπως θεωρήσεις εισόδου, ενώ η όλη ιστορία είναι μεταφρασμένη στα ελληνικά και είναι αναρτημένη στην έκθεση.
Εκτός από τον Mendes, οι άλλοι δύο διπλωμάτες ήταν ο Carlos de Sampaio Garrido, Πρέσβης της Πορτογαλίας στην Ουγγαρία και ο Alberto Texeira Branquinho, Επιτετραμμένος της Πορτογαλίας στη Βουδαπέστη.
Άνοιξε τις πύλες της Πορτογαλίας στους κατατρεγμένους από τους Ναζί
Σύμφωνα με την ιστορία, τον Ιούνιο του 1940 ο Mendes με τη δύναμη του χαρακτήρα του υπερέβη τον γενικό πανικό και ενεργώντας αυτόβουλα και με μεγάλο ρίσκο, άνοιξε τις πύλες της Πορτογαλίας στους κατατρεγμένους από τους Ναζί που κατάφεραν να δραπετεύσουν στη Γαλλία.
Ο Mendes παραγνωρίζοντας της εντολές της Κυβέρνησης του για το θέμα των θεωρήσεων εισόδου, βοήθησε χιλιάδες πρόσφυγες, εκδίδοντας προσωρινές βίζες και παραχωρώντας πολλές από αυτές δωρεάν σε αυτούς που δεν είχαν να πληρώσουν. Η δράση του Mendes έφθασε όμως στη Λισαβόνα, και έτσι διατάχθηκε η επιστροφή του στη χώρα και η απόλυση του από το Υπουργείο Εξωτερικών, αφήνοντας τον πάμφτωχο να θρέψει την πολυμελή οικογένεια του και να πεθάνει το 1954. «Εάν χιλιάδες Εβραίοι υποφέρουν λόγω ενός χριστιανού (Χίτλερ) τότε σίγουρα ένας μπορεί να υποφέρει για τόσους Εβραίους», ήταν η εξήγηση που έδωσε στις πράξεις του.
Το 1944 ο Garrido και ο Branquinho αντιμέτωποι με τη ναζιστική κατοχή της Ουγγαρίας και την εξολόθρευση των Ούγγρων Εβραίων, συμμετείχαν σε μια επιχείρηση διάσωσης που σχεδιάστηκε από τους αντιπρόσωπους των ουδέτερων χωρών στη Βουδαπέστη.
Η Έκθεση θα είναι ανοικτή για το κοινό από τις 27 μέχρι τις 30 από τις 10 το πρωί μέχρι τη μια μετά το μεσημέρι και από τις 4 το απόγευμα μέχρι τις 8 το βράδυ. Την Κυριακή 1η Απριλίου θα είναι ανοικτή από τις 10 το πρωί μέχρι τις 7 το απόγευμα.
* ΚΥΠΕ