Βαλκάνια: Βυθισμένα στον πολύχρωμο εθνικισμό

Εκτός από την ενιαία θρησκευτική παράδοση, στην ιστορία των εθνών-κρατών των Βαλκανίων επικράτησε ο εθνικισμός που εισήχθη από τη Δύση και υπέστη μια ποικιλία μεταλλάξεων για να οδηγηθούν στις συγκρούσεις στο τέλος του 20ου αιώνα.

Ο όρος «βαλκανιοποίηση» εμφανίστηκε σε περιοδικά της Βρετανίας το 1920, καταγράφοντας το μεγάλο κατακερματισμό των διοικητικών οντοτήτων, εχθρότητες, αδυναμίες, υπανάπτυξη και διαιρέσεις.

Ενώ η εθνική, θρησκευτική και γλωσσική ποικιλότητα δεν διέφερε από εκείνη της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης, εντούτοις οι μοναρχίες κατάφεραν να δημιουργήσουν θρησκευτικές και πολιτισμικές ομοιογενείς κρατικές οντότητες.

Τα Βαλκανικά κράτη προήλθαν από τα θρύψαλα της Οθωμανικής και Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας.

Η Γιουγκοσλαβία ενοποιήθηκε λόγω της κοινής γλωσσικής, παράδοσης Σέρβων, Κροατών, Βοσνιών και Σλοβένων.

Οι εξωτερικές απειλές από Ιταλία και Σ. Ένωση μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο βοήθησαν στην ενότητα της χώρας.

Η κατάρρευση της Σ. Ένωσης συνέβαλε να απελευθερωθούν οι εθνικισμοί μέσα στις ομόσπονδες Δημοκρατίες, ενώ ο θάνατος του Τίτο έδωσε την χαριστική βολή στην ύπαρξη αυτών των λαϊκών Δημοκρατών. Η Γιουγκοσλαβία χωρίσθηκε σε πέντε ανεξάρτητα κράτη ενώ σε άλλες τέσσερις χώρες επετράπη η είσοδος τους στην ΕΕ με απώλεια εθνικής κυριαρχίας και υποδούλωση στους πιστωτές.

Σήμερα στις περιοχές των Βαλκανίων από Κόσοβο, Αλβανία, ΠΔΜ πνέει νέος αλυτρωτικός άνεμος όπου απειλούνται και περιοχές της Ελλάδας.

Στην περιοχή αναμένονται νέες εθνικιστικές και θρησκευτικές εξάρσεις συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας.

Πολλοί δυτικοί ιστορικοί χαρακτηρίζουν τα Βαλκάνια ως κέντρο μόλυνσης για ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι σχολιαστές Μισά Γκίνη και Σούζαν Γούντγουορντ, τονίζουν πως είναι η ανάμιξη των ξένων που προκάλεσε την βία και αγριότητες στην περιοχή καθώς επίσης τα μέτρα που πρότεινε το ΔΝΤ και οι πιστωτές προς την Γιουγκοσλαβία.

Ο Τζόναθαν Εγιαλ υπερτονίζει τις μεγάλες αντιπαλότητες που υπήρχαν στη Δύση, που οδήγησαν στην διάλυση της Γιουγκοσλαβίας παρά οι τοπικές εχθρότητες.

Η πικρή ιστορία για τα Βαλκάνια σύμφωνα με τον Έντουαρντ Γκίμπσον από την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέχρι τις τελευταίες ακρότητες που διαπράχθηκαν στις τελευταίες συγκρούσεις οφείλονται στους εθνικούς ηγέτες των Βαλκανικών λαών που φιλοδοξούσαν να ηγηθούν των νέων κρατών όπου και οδήγησαν τα έθνη-κράτη στο έθνος χωρίς κράτος.

Με τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς του 1999, Σερβία και Κόσοβο απώλεσαν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της βάσης και διευκολύναν το έγκλημα και την παρανομία κάθε μορφής. Από τον εσωτερικό πόλεμο επλήγη το Μαυροβούνιο, Σερβία και ΠΓΔΜ.

Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την αναθεώρηση των βασικών αρχών που ρύθμιζαν τα έθνη-κράτη ενώ σήμερα αυτές ρυθμίζονται δια της οικονομικής επιρροής.

Η διαχρονική ιστορία των Βαλκανίων δοκιμάζεται και διανθίζεται από διαδικασίες μεταλλαγής ταυτοτήτων, πολιτικής συνεκτικότητας και εθνικών ιδεολογιών.

Ενώ τα Βαλκανικά κράτη δημιουργήθηκα από τις δυο αναφερόμενες αυτοκρατορίες τον 19ο αιώνα, ο αιώνας που ακολούθησε οδήγησε σε ένα μόρφωμα μικρών οντοτήτων μετά τις εθνοκαθάρσεις που έλαβαν χώρα.

Το μέλλον της ΕΕ και η επέκταση της θα συμβάλλουν θετικά στην βαλκανική ειρήνη γιατί θα δοθεί τέλος στον σφετερισμό της ιστορίας και θα ακολουθήσουν την εποχή του εκσυγχρονισμού παρά του αιματοκυλίσματος.

Οι διαγραφόμενες νέες εξελίξεις στα Βαλκάνια επιβάλλουν την συγκρότηση διεθνούς διάσκεψης για να ξαναχαραχθούν νέα σύνορα για να επέλθει ειρήνη.