Γράφει: Χαράλαμπος Μερακλής
Κατά χρονικές περιόδους η πορεία της ανθρωπότητας και το ιστορικό γίγνεσθαι συγκλονίζεται από μετεξελίξεις που πολλές φορές εμπνέουν αισιοδοξία ή απαισιοδοξία όπως και σήμερα με την τελευταία αποτυχία της παγκοσμιοποίησης που αρχίζει από το 2008 μέχρι σήμερα παρά την τεράστια επιτυχία της με την Τρίτη παγκοσμιοποίηση της περιόδου 1988 - 2008 που ξεπέρασε τις πετρελαϊκές κρίσεις και τον υψηλό πληθωρισμού της περιόδου 1973 - 1988 και που έδωσε φτερά στο δυτικό μεταπολιτικό κόσμο και στην δεξιά που σήμερα την βρίσκει διχασμένη και σε πρωτεύοντα ρόλο την Ακροδεξιά και Ακροαριστερά που ζητούν την επαναφορά της εθνικής κυριαρχίας, προστασίας της εργατικής και μεσαίας τάξης, επαναφορά και στήριξη του εθνικού νομίσματος, ανάπτυξης της εθνικής αγοράς και ανάπτυξης, περιορισμού της ανεργίας, ανισότητας, φτώχειας κλπ.
Αυτές οι κινητοποιήσεις προήλθαν από την δυσαρέσκεια που παρατηρούνται σε δυτικές χώρες και ιδιαίτερα στο Νότο της Ευρώπης και σε περιοχές των ΗΠΑ και Βρετανίας, όπου ένα μεγάλο μέρος του εργατικού τους δυναμικού είναι άνεργοι, υπαμείβεται και είναι εκτός δικαιωμάτων και προστασίας.
Πέραν των αναφερομένων οι εμπλεκόμενες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να αποζημιώσουν τους χαμένους της παγκοσμιοποίησης, όπου το μεν πολιτικοοικονομικό σύστημα των ΗΠΑ εστίασε την προσοχή στην κερδοφορία από τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία του καπιταλισμού ενώ οι Ευρωπαίοι του Βορρά εστίασαν την προσοχή τους στα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για να την επιβάλουν.
Αμφότερες οι πλευρές του Ατλαντικού, εστίασαν την προσοχή τους, στις νέες τεχνολογίες, επικοινωνίες και στις εργασιακές παραγωγικές μεθόδους που απαιτούνται με στόχο την μείωση του παραγωγικού κόστους και μισθών, και την χρησιμοποίηση της αστυνομικής βίας στις κατασχέσεις για να σωθούν οι τράπεζες.
Πρέπει να σημειωθεί πως οι μικρές επιχειρήσεις ανά τον κόσμο αντιπροσωπεύουν το 90% της παγκόσμιας οικονομίας και βοηθούν ποικιλότροπα στην ανέλιξη της ανθρωπότητας, ευημερίας, συνεργασίας και σταθερότητας σε διάφορους τομείς.
Όλα τα ανωτέρω έφεραν τα άνω και κάτω, με τις αντιδραστικές απόψεις και μεθόδους του Τραμπ, Λεπεν και άλλων που ζητούν την επαναφορά του προστατευτισμού, εθνικής περιχαράκωσης, των ανελεύθερων νοοτροπιών και δικαιωμάτων, φοβιών, την διανοητική οκνηρία και επανεμφάνιση των εθνικών κρατών, εθνικισμού και λαϊκισμού.
Όπως είναι γνωστό η γέννηση των εθνικών κρατών, σηματοδοτήθηκε τον 19ο αιώνα και στράφηκε προς την ιδέα του έθνους, των εθνικών ιδεών, με σαφή διάκριση των εθνών σε ανώτερα και κατώτερα και της διάθεσης των πρώτων για επιβολή στα κατώτερα κράτη, της γέννησης του σοβινισμού, της προβολής του ακραίου πατριωτισμού, εθνικής καταγωγής, εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας, της απόσχισης δια επαναστάσεων και πολέμων για να θεμελιωθούν τα εθνικά καθαρά κράτη.
Πέρα του εθνικισμού στην επιφάνεια ήρθε ο λαϊκισμός που στοχεύει με κινητοποιήσεις, τις ανειρήνευτες δράσεις και καθημερινές θυσίες των πολιτών, και τα συστηματικά τερτίπια, και με προγραμματικές ακροβασίες και αντιστρέφοντας την πραγματικότητα και με ψέματα να αντιμετωπίσει την οργανική καπιταλιστική κρίση και πολιτική ανυπαρξία στον πλανήτη.
Πρέπει να τονισθεί πως οι ποικιλόμορφες κινητοποιήσεις έφεραν στο προσκήνιο το Brexit, την από-παγκοσμιοποίηση του 2008- την ανέλιξη ακροδεξιών στην εξουσία και το πρόσφατο συνέδριό τους στην Ευρώπη.
Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις των ακροδεξιών της Ευρώπης θυμίζουν εθνικισμούς, λαϊκισμούς και απομωνιτισμούς της δεκαετίας 20 και 30.
Βέβαια, ο λαϊκισμός, σύμφωνα με τον συγγραφέα John B Judins τοποθετεί το λαό απέναντι στο κατεστημένο του 1890 όπου το Κόμμα του Λαού Αμερικής ένωσε αγρότες και εργάτες για να διεκδικήσουν ριζοσπαστική μεταρρύθμιση από τις υπερβολές του laissez-faire.
Τον λαϊκισμό το συναντούμε επίσης σύμφωνα με βεβαιωμένες πηγές του Θουκυδίδη και στην Αρχαιότητα και μας συνοδεύει όπως και ο Εθνικισμός στο ιστορικό «γενέσθαι».
Από τότε ήταν λιγότερο αισθητός σε Αμερική και Ευρώπη μέχρι τις μέρες μας όπου η εργατική και μεσαία τάξη εξεγείρονται ενάντια στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό σύστημα που θεωρείται ότι εγκατέλειψε αυτές τις τάξεις.
Πρέπει να τονισθεί πως οι λαϊκιστές δεν ευδοκιμούν σε περιόδους ανάπτυξης και ευημερίας όπως και εθνικισμός καθώς και τα συστηματικά κόμματα εξουσίας γιατί δεν υπάρχουν αιτίες που να τροφοδοτούνται.
Αυτή η επανάσταση – μετεξέλιξη που θα πάρει χρόνο θα καθορίσει την μελλοντική πορεία της ΕΕ, τον ρόλο των εθνικών κρατών, τις διμερείς σχέσεις κρατών και λαών σε όλα τα επίπεδα και σε γεωπολιτικό επίπεδο την εθνική συμπεριφορά και εθνικό συμφέρον, τον τρόπο λειτουργίας, της παγκοσμιοποίησης και της γενικής ωφελιμότητας.
Τα αντίμετρα που θα ληφθούν θα περιορίσουν όλες τις φορτίσεις και αντιπαθητικά μέτρα γιατί σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κίνας όλοι βρισκόμαστε σε ένα μεγάλο ωκεανό με προκλήσεις που θα πρέπει να διαβούμε γιατί μπροστά μας είναι η πρόοδος.
Παγκοσμιοποίηση δεν είναι κάτι το άγνωστο στην πορεία της ανθρωπότητας γιατί αγκάλιασε όλες τις μετεξελίξεις, αλλαγές και συμπεριφορές, είτε αυτές ήταν καλές ή κακές (εφευρέσεις καινοτομίες, οικονομικό σύστημα, θρησκείες, πολιτισμούς, αλλαγή καθεστώτων, επαναστατικά κινήματα, αποικιοκρατία και την συνεισφορά των εθνικών κρατών που διαδραμάτισε ρόλο στην δημιουργία του διεθνούς γίγνεσθαι.