Τιμή από την Ονίσια στο μακροβιότερο μέλος της, Χαράλαμπο (Κάρολο) Τουμανή

Κατά την απονομή της πλακέτας στον τιμώμενο Ονισιώτη, ο πρέδρος της Κολεκτίβας Κύπρος Κουρτελλάρης, ανέφερε: «Ο Χαράλαμπος Κυριάκου Τουμανής, γνωστός πιο πολύ σαν Κάρολος, ήταν  ο πιο μικρός της “παρέας” των ιδρυτικών μελών της Ονίσιας. Σε ηλικία μόλις 19 χρονών -γεννήθηκε τον Σεπτέμβρη του 1927 στην Κερύνεια- γίνεται δεκτός σαν μέλος της Έπαυλης. Είχε, όμως, πίσω του ήδη υπηρεσία τριών χρόνων στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού κατατάγηκε ως εθελοντής στο Κυπριακό Σύνταγμα τον Οκτώβρη του 1942. Με άλλα λόγια, αν μετρήσουμε τα χρόνια που πέρασαν, διαπιστώνουμε πως κατατάγηκε στις ένοπλες συμμαχικές δυνάμεις στην ηλικία των 15 χρόνων! Όταν δε τέλειωσε ο πόλεμος δεν είχε καν κλείσει τα δεκαοχτώ του χρόνια!»

Στη συνέχεια ο πρόεδρος τς Έπαυλης πρόσθεσε: «Να μου επιτρέψετε ένα μικρό παραλληλισμό με το σήμερα: Σε ηλικία που εμείς, οι σημερινοί γονείς, γιαγιάδες και παππούδες αποκαλούμε ακόμη τα παιδιά και εγγόνια μας αυτής της ηλικίας “μωρά”, ο 15χρονος τότε Κάρολος κατάφερε -στην δεύτερη απόπειρά του- να ξεγελάσει τους στρατιωτικούς στο κέντρο κατάταξης και να καταταγεί στις ένοπλες συμμαχικές δυνάμεις. Για να υπηρετήσει πρώτα στην Κύπρο και στη συνέχεια στη Μέση Ανατολή και στην Ιταλία στον αγώνα κατά του χιτλεροφασισμού και ναζισμού. Εκεί, στην Ιταλία, πήρε μέρος στις φοβερές και πολύνεκρες μάχες του Μόντε Κασίνο».

Καταλήγοντας, Κύπρος Κουρτελλάρης, ανέφερε: «Κι ακόμη κάτι: Ο Κάρολος είναι πράγματι από όλους τους Ονισιώτες και Ονισιώτισσες το μακροβιότερο μέλος της Κολεκτίβας της Ονίσιας. Μετρά 75 χρόνια και 11 μέρες, σήμερα ως μέλος. Δεν είναι όμως το μόνο μέλος της πρώτης γενιάς Ονισιωτών που βρίσκεται σήμερα στη ζωή. Είναι ακόμη η σύζυγός του, Χλόη, και η Ελένη Αντώνη Κόκκινου, που έγιναν μέλη της Κολεκτίβας το 1960 και μετρούν σήμερα 61 συνεχή χρόνια ως μέλη. Δυστυχώς η κατάσταση της υγείας τους δεν τους επέτρεψε να είναι απόψε μαζί μας. Στέλλουμε και στις δύο τις ευχές και την αγάπη μας».

Η αντιφώνηση του Κάρολου...

Βαθιά συγκινημένος ανέβηκε στο βήμα ο Κάρολος να παραλάβει την επετειακή πλακέτα και το τιμητικό δίπλωμα. Είχε μάλιστα έτοιμο και ένα πολύ σύντομο λογίδριο, μια ολιγόλογη αντιφώνηση, την οποία λίγο η συγκίνηση και λίγο η όραση δεν του επέτρεψαν να την διαβάσει ο ίδιος και την διάβασε ο γιος του, Κυριάκος Χαραλάμπους. Ανέφερε στην αντιφώνησή του ο 94χρονος Κάρολος:

«Σας ευχαριστώ για την μεγάλη τιμή. Είμαι πολύ συγκινημένος και σας ευχαριστώ όλους. Η Ονίσια για μας ήταν ένα ονειρο ζωής και συνάμα ένας μεγάλος αγώνας. Μακάρι οι νεώτεροι στις μέρες μας να παραδειγματιστούν από τη δική μας προσπάθεια. Με γυμνά χέρια, αλλά με μεγάλη καρδιά, όλοι μαζί μια γροθιά!

Θέλω να αφιερώσω την αποψινή τιμή στη σύζυγό μου και τηνοικογένειά μου, αλλά και σε όσους έφυγαν από τη ζωή, αλλά είναι πάντα μαζί μας!»

...Και μια ιστορία με ένα ζευγάρι νεαρών Τουρκοκυπρίων

Μπορεί η όραση να μην επέτρεψε στον Κάρολο να διαβάσει την αντιφώνησή του στην εκδήλωση, η καρδιά και η ψυχή του ωστόσο ήθελαν να μοιραστεί με τους παρευρισκόμενους μια ενδιαφέρουσα και διδατική ιστορία, όπως ο ίδιος ανέφερε. Ήταν κάποια μέρα το 1958, είπε, όπου καθισμένοι στην τραπεζαρία τα μέλη της Ονίσιας στο μεσημεριανό διάλειμμα για το γεύμα τους, είδαν ένα νεαρό ζευγάρι να τους πλησιάζει. Ήταν δύο Τουρκοκύπριοι. Έμαθαν, είπαν, ότι η Κολεκτίβα της Ονίσιας ζητά νέα μέλη και ήλθαν. “Θέλετε μέλη, μετόχους” -είπαν στους Ονισιώτες- “να βάλουν και αυτοί το κεφάλαιό του και να είναι αφέντες στη γη, όχι μισθωτοί εργάτες, να τους εκμεταλλεύεται ο τσιφλικάς”. Κι ήλθαν να γνωριστούν με την Ονίσια και τους ανθρώπους της για να κάνουν αίτηση να γίνουν κι αυτοί μέλη της Κολεκτίβας.

Έγινε, τότε μια συζήτηση, ανάμεσα στους Ονισιώτες και το ζευγάρι των νεαρών Τουρκοκυπρίων. Λέχθηκαν και οι δυσκολίες που θα αντιμετώπιζαν αν γίνουν μέλη της Έπαυλης. Κυρίως από πλευράς των σοβινιστών της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Ήταν, βλέπετε, το 1958 ένας χρόνος που χύθηκε σε επεισόδια μίσους αρκετό αθώο αίμα Κυπρίων. Δεν ήθελαν οι σοβινιστικοί κύκλοι στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και η Άγκυρα την ειρηνική συμβίωση και συνύπαρξη Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στην κοινή πατρίδα, Κύπρο, στο κοινό κράτος, την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το τέλος της ιστορίας, δεν ήταν αίσιο, όπως το φαντάζονταν και ονειρεύονταν το ζεύγος των δύο νεαρών Τουρκοκυπρίων, με καταγωγή από χωριό της Πάφου. Δεχόμενοι αφόρητες πιέσεις, ακόμη και απειλές για τη ζωή τους, όχι μόνο τελικά δεν έκαναν αίτηση για εγγραφή στην Έπαυλη της Οίσιας, αλλά πήραν των ομματιών τους και μετανάστευσαν στην Αγγλία. Όπως πολλοί άλλοι Τουρκοικύπριοι τότε, αλλά και στα πρώτα χρόνια της Κυπριακής Δημοκρατίας, που έβλεπαν και ένιωθαν τους Ελληνοκύπριοις σύνοικους και συμπατριώτες, με τους οποίους δεν είχαν τίποτε να μοιράσουν εξόν από τα ίδια βάσανα και τις ίδιες έγνοιες για το καλύτερο αύριο των ιδίων και των παιδιών τους, στην κοινή πατρίδα Κύπρο. Γιατί η μικρή μας Κύπρος ήταν -και είναι- συνάμα τόσο μεγάλη που χωρούσε -κι ακόμη χωράει- μέσα όλα της τα παιδιά: Ελληνοκύπριους, Τουρκοκύπριους, Αρμένηδες, Μαρωνίτες και Λατίνους...