Με τη ζωή και τη δράση του ανέβασε τον τίτλο του ΑΚΕΛιστή ψηλά

Ολόκληρος ο επικήδειος λόγος του Άντρου Κυπριανού

“Αποχαιρετούμε σήμερα ένα αγνό λαϊκό αγωνιστή που με τη ζωή και τη δράση του σφράγισε το αγροτικό αλλά και ευρύτερα το Λαϊκό Κίνημα˙ τον Χρίστο Κουρτελλάρη.  Αποχαιρετούμε σήμερα ένα σύντροφο που με τη ζωή και τη δράση του ανέβασε τον τίτλο του ΑΚΕΛιστή ψηλά, παραμένοντας πιστός στα ιδανικά της εργατικής τάξης, συνεπής και ακούραστος στρατιώτης της πάλης για την Κύπρο, τον κόσμο και τον Άνθρωπο μέχρι την τελευταία του πνοή.

«Η ταυτότητα μου γράφει αγρότης», είπε σε μια από τις συνεντεύξεις του. Πράγματι, παρόλο που στη ζωή του απέκτησε αξιώματα κομματικά και πολιτειακά, παρέμεινε μέχρι τέλους ένας άνθρωπος της αγροτιάς, ένας σεμνός αγωνιστής, ένας άνθρωπος που ζούσε μέσα στο λαό και αγωνιζόταν γι’ αυτόν με όλες του τις δυνάμεις.

Ο Χρίστος Κουρτελλάρης στρατεύτηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου και έπειτα στο ΑΚΕΛ σε μια εποχή που το να είσαι κομμουνιστής σήμαινε στερήσεις, διώξεις, εξορίες και φυλακίσεις, ίσως ακόμα και θάνατο. Γεννήθηκε το 1919 στο χωριό Εργάτες και ως παιδί φτωχής γεωργοκτηνοτροφικής οικογένειας, ρίχτηκε από νωρίς στη βιοπάλη, δουλεύοντας εργάτης στα λαγούμια. Το 1936 μετακόμισε στη Λευκωσία και άρχισε να εργάζεται ως υποδηματεργάτης, από το γέννημα του ήλιου μέχρι τη δύση του, με μεροκάματο τρία γρόσια την ημέρα. Οι άθλιες συνθήκες ζωής της κυπριακής εργατικής τάξης και το καταπιεστικό αποικιοκρατικό σύστημα, αφύπνισαν τη συνείδηση του. Το 1937 έγινε μέλος της Συντεχνίας Υποδηματοεργατών και το 1940  μέλος της Επιτροπής της. Την ίδια χρονιά έγινε και μέλος του Κ.Κ.Κ.

Σπούδασε στα μεγάλα πανεπιστήμια της βιοπάλης

Ο πατέρας του τον ήθελε να σπουδάσει δικηγόρος. Δεν τα κατάφερε για οικονομικούς λόγους. Ο Χρίστος Κουρτελλάρης σπούδασε όμως στα μεγάλα πανεπιστήμια της βιοπάλης, των αιματηρών ταξικών και κοινωνικών αναμετρήσεων της δεκαετίας του ’30 και του ’40,  του μετώπου του αντιφασιστικού αγώνα στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, του κινήματος της αποστράτευσης, της εξορίας στην Παλαιστίνη, στη Δαμασκό και στην Αίγυπτο. Από αυτά βγήκε πιο συνειδητοποιημένος, πιο ώριμος και πιο έτοιμος για νέους αγώνες.

Με τη λήξη του πολέμου το 1946 ο Χρίστος Κουρτελλάρης πήρε μέρος στο κίνημα για την ίδρυση της Ένωσης Αγροτών Κύπρου (Ε.Α.Κ.), εκλεγόμενος στο Κεντρικό Συμβούλιο και σε άλλα καθοδηγητικά σώματα της Οργάνωσης. Έτσι ξεκίνησε τη δράση του μέσα στο αγροτικό κίνημα, δράση που χάραξε μια μεγάλη προσωπική πορεία. Σημαντικός σταθμός αυτής της πορείας υπήρξε και η ίδρυση και λειτουργία της Συνεργατικής Έπαυλης Ονήσιας, της πρώτης κολεκτίβας που ιδρύθηκε στην Κύπρο, ένα βήμα πρωτόγνωρο και δυναμικό για την κυπριακή κοινωνία. Ο Χρίστος Κουρτελλάρης αποσπάστηκε επαγγελματικά στο Κόμμα και εξελέγη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής σε μια χρονική περίοδο εξαιρετικά δύσκολη για το ΑΚΕΛ, το 1955.

Αταλάντευτος αγωνιστής

Όταν το ΑΚΕΛ τέθηκε εκτός νόμου, συνελήφθη και μεταφέρθηκε πρώτα στο Κάστρο της Κερύνειας, έπειτα στη Δεκέλεια και τελικά στις Κεντρικές Φυλακές. Άντεξε και αυτή τη δοκιμασία. Μαζί με τους υπόλοιπους συντρόφους του παρέμεινε αταλάντευτος αγωνιστής τόσο στην παρανομία όσο και στα χρόνια που ακολούθησαν, όσες δυσκολίες και αν προέκυψαν. Ο αείμνηστος Χρίστος υπηρέτησε το ΑΚΕΛ για δεκαετίες ως μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του ΑΚΕΛ και Πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής Ελέγχου του Κόμματος. Υπηρέτησε το αγροτικό Κίνημα μέσα από τις γραμμές της Ένωσης Αγροτών Κύπρου (ΕΑΚ) και της Ένωσης Κυπρίων Αγροτών (ΕΚΑ), από τις θέσεις του Βοηθού Γενικού Γραμματέα και του Γενικού Γραμματέα. Υπηρέτησε τον κυπριακό λαό και από το αξίωμα του Βουλευτή Κερύνειας για τέσσερις θητείες.

Πρόσφερε στις νεότερες γενιές το δικό του προσωπικό παράδειγμα

Ο σύντροφος Χρίστος Κουρτελλάρης έφυγε πλήρης ημερών και έργων προσφέροντας όλη του τη ζωή στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες του λαού μας. Πρόσφερε όμως και κάτι άλλο εξίσου σημαντικό στις νεότερες γενιές: το δικό του προσωπικό παράδειγμα.

Μόνο να αναλογιστεί κάποιος τα όσα έζησε, υπέφερε και υπέστη. Παρανομία, διώξεις, φυλακή, πολιτικές δολοφονίες, δικοινοτικές ταραχές, προπραξικοπηματική περίοδος, πραξικόπημα, τουρκική εισβολή, προσφυγιά, κρίση στο Κόμμα, εκλογικές νίκες, εκλογικές ήττες και πολλά άλλα. Ούτε και μια στιγμή δεν γύρισε στον καθρέφτη να κοιτάξει τον εαυτό του. Ούτε και μια στιγμή δεν έβαλε το «εγώ» πάνω από το «εμείς».

Μέλος της ιστορικής ηγεσίας του ΑΚΕΛ που έζησε και πέρασε τόσα όσα άλλοι θα χρειάζονταν πέντε ζωές για να ζήσουν και όμως ποτέ δεν διανοήθηκε να παραστήσει τον από καθέδρας καθηγητή, ούτε να γαντζωθεί από τα αξιώματα. Πάντοτε ήταν πρόθυμος να καθοδηγήσει, να βοηθήσει αλλά και να ανοίξει το δρόμο. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του Δ. Χριστόφια ότι αμέσως μετά την εκλογή του στη θέση του Γενικού Γραμματέα της ΚΕ ΑΚΕΛ, ο Χρίστος Κουρτελλάρης έσπευσε να του παραχωρήσει την έδρα του στη Βουλή ώστε ο ηγέτης του Κόμματος να έχει παρουσία στη Βουλή.

Μέλος του Κόμματος, έπειτα μέλος της Κεντρικής Επιτροπής, Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου, Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ, Βουλευτής για τέσσερις θητείες, στέλεχος του Λαϊκού Κινήματος για μια ολόκληρη ζωή και ούτε για μια στιγμή δεν τα έβαλε στη ζυγαριά. Δεν διανοήθηκε να σκεφτεί ή να πει «τόσα πρόσφερα εγώ, τόσα δικαιούμαι να λάβω». Δεν διανοήθηκε ανταλλάγματα και συναλλαγές, αντίθετα παρέμεινε συνεπής στα ιδανικά του, έντιμος, καθαρός και ακέραιος, πρόθυμος πάντοτε να προσφέρει μέχρι την τελευταία του πνοή.

Οι ζευγάδες φεύγουν, η σπορά μένει

«Συμπέρασμα της δικής μου σταδιοδρομίας και διαχρονική μου συμβουλή αλλά και έγνοια είναι ότι για μένα πρώτα και πάνω από όλα ήταν και παραμένει το ΑΚΕΛ. Και η δική μου συμβουλή προς την ηγεσία, τα μέλη και τα στελέχη είναι να προσέχουν το Κόμμα όπως το φως των ματιών τους. Διότι το ΑΚΕΛ είναι εκείνο που έσωσε την Κύπρο από τον εμφύλιο σπαραγμό και το ΑΚΕΛ είναι που έβγαλε τον κόσμο από το σκοτάδι και την φτώχεια. Εκείνο είναι που μπορεί και πρέπει να αγωνιστεί για να φτάσουμε σε διέξοδο από τη σημερινή κατάσταση. Μαζί με τούτο, πρέπει να πω ακόμη ότι η ενότητα μέσα στο Κόμμα αποτελεί βασικό συντελεστή, αν όχι αποκλειστικό παράγοντα, για να μπορεί το Κόμμα να λειτουργήσει αποτελεσματικά και να εκπληρώσει τον ιδεολογικό του προσανατολισμό και την κοινωνικοπολιτική του αποστολή», είπε ο Χρίστος Κουρτελλάρης σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του.

Οι ζευγάδες φεύγουν, η σπορά μένει. Το χρέος το δικό μας, το χρέος του κάθε ΑΚΕΛιστή είναι να παλέψουμε με όλες μας τις δυνάμεις για να τιμήσουμε τις θυσίες και το αίμα των πρωτοπόρων κομμουνιστών, για να εκπληρώσει το ΑΚΕΛ τους στόχους του και την κοινωνικοπολιτική του αποστολή.

Αυτή θα είναι και η καλύτερη τιμή στη μνήμη του αείμνηστου σύντροφου Χρίστου Κουρτελλάρη."