Από τον Τραμπ στη Μέση Ανατολή
- Written by Νίκος Κατσουρίδης
Στις 22 Ιανουαρίου 2017, σε άρθρο μου στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, με βάση τις προεκλογικές τοποθετήσεις του Προέδρου Ντόναλτ Τράμπ και τη σύνθεση της κυβέρνησης του, έγραφα τα εξής: «Τι είναι που προοιωνίζουν; ...Εδώ που βρίσκονται τα πράγματα τόσον στον κόσμο αλλά κύρια στις ΗΠΑ θα πρέπει να αναμένεται μια σκλήρυνση της αντίληψης για ενδυνάμωμα των πιο ακραίων αντιλήψεων περι οικονομίας της αγορά και τις ανάλογες κοινωνικές επιλογές στα κεφαλαιώδη θέματα, π.χ. υγεία, αλλά και ανάπτυξη της στρατικοποίησης της οικονομίας με μια παράλληλη γερή δόση λαϊκισμού.
Το πιο βασικό, όμως, είναι ότι τη χρηματοδότηση αυτής της προσέγγισης θα προσπαθήσει να την κάνει εξαγωγή. Τι εννοώ; Αν η ανάπτυξη των ακραίων καπιταλιστικών λογικών θα πρέπει να εφαρμοσθεί εντός της χώρας και μόνο, χωρίς να εξαχθεί το κόστος της, τότε για να υπάρξει το ποθητό αποτέλεσμα, δηλαδή να επωφεληθούν οι ζάμπλουτοι συνδαιτυμόνες του προέδρου Τράμπ, θα πρέπει να ζημιώσει ο Αμερικανός εργαζόμενος. Αυτό δεν το θέλει. Δεν θέλει ούτε να μεγαλώσει ουσιαστικά η φτωχοποίηση, ούτε η ανεργία. Αντίθετα στα πλαίσια διαχρονικού λαϊκισμού κάθε ακραίας συμπεριφοράς, θέλει να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Άρα θα προσπαθήσει να εξάγει το κόστος χρηματοδότησης με όσα αυτό συνεπάγεται για τον κόσμο».
Οι μέχρι τώρα ενέργειες του προέδρου των ΗΠΑ, θεωρώ ότι δικαιώνουν αυτή την εκτίμηση. Η στρατικοποίηση της οικονομίας είναι ήδη επίσημη εξαγγελία με ιστορική αύξηση (όπως ο ίδιος τη χαρακτήρισε) κατά 9% των στρατιωτικών δαπανών, όπως και τα μέτρα τα οποία στοχεύουν στην αύξηση των θέσεων εργασίας για τους Αμερικανούς. Το οποίο, βέβαια, συνεπάγεται στη αντίληψη του περιορισμό των θέσεων εργασίας για τους τρίτους, άρα και μέτρα ενάντια στους ξένους που αναζητούν δουλειά στις ΗΠΑ.
Δικαιώνεται -επίσης- και η εκτίμηση ότι θα προσπαθήσει να εξάγει το κόστος των ακραίων καπιταλιστικών λογικών εντός των ΗΠΑ, στο εξωτερικό. Ήδη επιβάλλει σε όλους τους εταίρους του αύξηση των αμυντικών δαπανών τους. Άρα άνοδο των εισοδημάτων της αμερικανικής βιομηχανίας και των κερδών του πολεμικού συμπλέγματος στις ΗΠΑ, δεδομένου ότι η χώρα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός οπλικών συστημάτων στον κόσμο. Την ίδια ώρα εξάγει και το κόστος αύξησης των θέσεων εργασίας, όχι μόνο με το πιο πάνω μέτρο αλλά και άλλα. Όπως, για παράδειγμα, την κατασκευή του τείχους με το Μεξικό, το οποίο μετακυλύει -μέσω της αύξησης των δασμών- στο Μεξικό και την ανατροπή των Συμφωνιών Εμπορίου και άλλα μέτρα που οδηγούν στον περιορισμό των εισαγωγών πρώτων υλών στη χώρα. Παράλληλα, επεξεργάζεται και προαναγγέλει μέτρα στήριξης της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Επιμένοντας γενικά και στη θέση του “πρώτα η Αμερική”, κλειδώνει ως ένα βαθμό την χώρα εντός των τειχών που προκάλεσε ακόμη και την αντίδραση του πρώην Προέδρου των ΗΠΑ George Bush Junior.
Βέβαια υπάρχουν σημάδια και ενδείξεις “διορθωτικών” δηλώσεων του προέδρου Τράμπ σε σχέση με όσα έλεγε προεκλογικά, και αυτό αφορά ιδιαίτερα το ΝΑΤΟ και το ρόλο του. Ενδεχομένως οι δηλώσεις του προεκλογικά περι “αναχρονισμού” αναφορικά με το ΝΑΤΟ να ήταν μοχλός πίεσης έτσι ώστε να αυξήσουν τα κράτη μέλη της αμυντικές τους δαπάνες. Πως ακριβώς κατανοεί τον ρόλο του ΝΑΤΟ, θα φανεί στη συνέχεια. Εκτιμώ, όμως, ότι ο άξονας ο οποίος θα καθορίσει τη στάση του στο θέμα αυτό -όπως και άλλα- θα είναι κύρια οι οικονομικές του επιλογές και προτεραιότητες. Βασικά από τη στάση του στο θεσμό της παγκοσμιοποίησης και την αντίληψη ορισμένων στις ΗΠΑ και άλλες Δυτικές χώρες που περίπου λέει: “Καλή η παγκοσμιοποίηση”, αλλά αναγκαία η εθνική υπόσταση και παρουσία και χρήσιμη μια καθυστέρηση στη ραγδαία και ανεξέλεγκτη ταχύτητα υλοποίησης της παγκοσμιοποίησης.
Η θέση του στα σημεία αυτά θα καθορίσει και την στάση του σε σειρά γεωπολιτικά ζητήματα και θέματα ασφάλειας και ενεργειακής ασφάλειας, οπόταν θα οδηγηθεί και σε ανάλογη τοποθέτηση για τα πολύ ευαίσθητα προβλήματα στο τρίγωνο Ανατολική Μεσόγειος - Ελλάδα & Τουρκία - Μέση Ανατολή. Αν θεωρήσει ότι ο άξονας ασφάλειας για τις ΗΠΑ περιλαμβάνει και την Κύπρο, όπως επίσης την Ελλάδα, Αίγυπτο και Ισραήλ -με προτεραιότητα βέβαια στο τελευταίο- τότε δημιουργείται και σοβαρή προοπτική λύσης στο κυπριακό. Προοπτική που ενδυναμώνεται από την ανάγκη να επιλυθούν -ή ρυθμιστούν- και ζητήματα όπως το Συριακό, Κουρδικό κλπ. Στη βάση φυσικά της άμεσης συμμετοχής και εμπλοκής της Τουρκίας και όλα αυτά υπο το πρίσμα -πλέον- της ισχυρής φυσικής παρουσίας της Ρωσσίας στην περιοχή.
Οπόταν, κατ’ ευχήν για μας, μια ενδεχόμενη προσέγγιση και συνεννόηση των δύο -ΗΠΑ και Ρωσσία- για την περιοχή, οδηγεί σε αδυναμία οποιασδήποτε περιφερειακής δύναμης να αντιδράσει δραστικά. Αυτό δημιουργεί ακριβώς τις δυνατότητες οριστικής επίλυσης του Κυπριακού. Άλλωστε ας μην ξεχνούμε ότι το Κυπριακό δεν προέκυψε ως περιφερειακό και διεθνές πρόβλημα για το χαττήρι των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων, αλλά για να εξυπηρετηθούν ευρύτερα και ευρύτατα ξένα συμφέροντα.









