«Ενεργειακοί αυτόχειρες» οι Ευρωπαίοι

Σύμφωνα με τον Χάμπεκ, η Γερμανία έχει υπερβολική εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, κάτι που χαρακτήρισε «σοβαρό πολιτικό λάθος». Αλλά ήταν ένα «λάθος» που έριξε νερό στον μύλο της γερμανικής ανάπτυξης τις τελευταίες δεκαετίες.

Μπούμερανγκ η τουρμπίνα

Η Ρωσία είχε προειδοποιήσει για τις προθέσεις της, όταν στα μέσα Ιουνίου μείωσε στο 40% τη ροή φυσικού αερίου, κάτι που απέδωσε στην καθυστέρηση επιστροφής εξοπλισμού που χρειάστηκε συντήρηση από τη γερμανική Siemens Energy. Πρόκειται συγκεκριμένα για τουρμπίνα τεχνολογίας Siemens, που χρησιμοποιείται στον αγωγό Nord Stream 1, η οποία συντηρήθηκε στον Καναδά.

Η κυβέρνηση του Καναδά δεν επέστρεψε εγκαίρως την τουρμπίνα στους Ρώσους, επικαλούμενη τις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας. Όμως έπεσαν πάνω της οι Γερμανοί για να επιστραφεί, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις. Διότι οι κυρώσεις επιβάλλονται για να μπορούν οι ισχυροί να τις παρακάμπτουν ανάλογα με τα συμφέροντά τους, όπως αποδεικνύεται.

Ενοχλήθηκαν οι Ουκρανοί, που κατηγόρησαν τον Καναδά ότι προσαρμόζει τις κυρώσεις «στις επιθυμίες της Ρωσίας», αλλά απέφυγαν να κατηγορήσουν και τη Γερμανία που άσκησε πιέσεις. Η αποθέωση της υποκρισίας από όλες τις πλευρές.

Εκείνο που έμεινε από όλη αυτή την ιστορία είναι η βάσιμη ανησυχία των Ευρωπαίων ότι ο Πούτιν θα ανοιγοκλείνει κατά το δοκούν τη στρόφιγγα, γεγονός που τους υποχρεώνει να αναζητήσουν εναλλακτικές.

Στο «και πέντε»

Ποιες είναι οι εναλλακτικές; Ο άνθρακας, που οι Ευρωπαίοι μπορούν να τον αγοράσουν εύκολα από τη Νότια Αφρική και την Κολομβία, και βεβαίως το πετρέλαιο που μεταφέρεται με πλοία.

Ως προς τις εναλλακτικές πηγές για φυσικό αέριο υπάρχουν δύο θέματα:

•  Η Γερμανία δεν έχει αποθηκευτικούς χώρους και χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις και χρόνος για να αποκτήσει τέτοια υποδομή.
•  Τα 155 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού φυσικού αερίου που έπαιρνε η Ευρώπη πρέπει να βρεθούν από το υφιστάμενο απόθεμα των 500 δισεκατομμυρίων κυβικών στην αγορά του LNG, που μεταφέρεται με πλοία.

Ο εφιάλτης της ύφεσης

Για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των Ευρωπαίων πρέπει να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγή, αλλά οι χώρες που έχουν φυσικό αέριο, όπως το Κατάρ, προτιμούν τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια, κάτι που δεν θέλει η Γερμανία, όπου η πολιτική που εφαρμόζεται στοχεύει στην απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Για όσο όμως η αγορά θα πιέζεται να ικανοποιήσει τη γερμανική ζήτηση, θα αυξάνεται και η τιμή των καυσίμων, κάτι που επηρεάζει όλο τον κόσμο. Ο κίνδυνος να βυθιστεί στην ύφεση η γερμανική οικονομία και κατά συνέπεια και η ευρωπαϊκή οικονομία είναι ορατός.

Η πληρότητα των γερμανικών αποθηκευτικών χώρων φυσικού αερίου είναι στο 64%, σύμφωνα με το ZDF, και οι αναλυτές εκτιμούν ότι η έλλειψη ενεργειακών αποθεμάτων πλήττει τη βιομηχανία χημικών, που καταναλώνει το 15% του φυσικού αερίου που παίρνει η Γερμανία. Θα επηρεαστούν αλυσιδωτά η βιομηχανία λιπασμάτων και οι φαρμακευτικές βιομηχανίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για όλη την αγορά.

Αυτοχειρία

Η κρίση όμως έχει την υπογραφή (και) των Ευρωπαίων. Η Ε.Ε. ήταν αυτή που επέβαλε κυρώσεις κατά της Ρωσίας, απαγορεύοντνας τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου που μεταφέρονται με πλοία. Επίσης η Ε.Ε. δεσμεύτηκε ότι θα μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου κατά τα 2/3 σε διάστημα ενός έτους.

Και το σημαντικότερο είναι ότι, ενώ είναι έτοιμος ο δεύτερος αγωγός στη Βαλτική, ο Nord Stream 2, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν ότι δεν θα τεθεί σε λειτουρία εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία. Με άλλα λόγια, οι κυρώσεις των Ευρωπαίων, που υποτίθεται ότι θα έπλητταν τη ρωσική οικονομία, μέχρι τώρα πλήττουν μόνο την οικονομία της Ε.Ε. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι Ευρωπαίοι αυτομαστιγώνονται επειδή οι Ρώσοι εισέβαλαν στην Ουκρανία…

Και την ίδια ώρα ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ζητά από τις «μη φιλικές χώρες» στην Ευρώπη να πληρώνουν με ρούβλια το φυσικό αέριο που αγοράζουν, κάτι που ενισχύει την αξία του ρωσικού νομίσματος. Είναι δηλαδή διπλά κερδισμένος.

Η Πολωνία, η Βουλγαρία και η Φινλανδία αρνήθηκαν να πληρώσουν με ρούβλια και η Ρωσία έκοψε τις πωλήσεις. Πολλές ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες προτίμησαν να πληρώσουν με ρούβλια, ερμηνεύοντας σύμφωνα με τα συμφέροντά τους τις κυρώσεις της Ε.Ε. και τα «παραθυράκια» που υπάρχουν. Από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Ευρώπη, και μάλιστα σε υψηλές τιμές, η Ρωσία έβαλε στα ταμεία της 400 δισεκατομμύρια ευρώ τον περασμένο χρόνο.

Οι κυρώσεις πλήττουν την Ευρώπη

Πότε θα αποδώσουν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας; Θα χρειαστεί καιρός, λένε οι αναλυτές, προσθέτοντας ότι ήδη η Ρωσία ανοίγει νέες αγορές. «Οι χώρες στην Ασία μπορεί να αγοράσουν μέχρι ένα εκατομμύριο περισσότερα βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα από τη Ρωσία, σε σύγκριση με την ποσότητα που αγοράζουν σήμερα» δήλωσε ο Ντέιβιντ Φάιφι, οικονομολόγος του Argus Media, με εξειδίκευση στην αγορά ενέργειας.

Κι όσο μειώνεται η ροή φυσικού αερίου στην Ευρώπη τόσο αυξάνεται η ανάγκη για πετρέλαιο. Η Λιθουανία και η Φινλανδία προμηθεύτηκαν το 80% του πετρελαίου που χρειάστηκαν από τη Ρωσία τον περασμένο χρόνο και το ερώτημα που προκύπτει είναι από πού θα καλύψουν τις ελλείψεις που δημιουργούνται.

«Τα κράτη όπως η Σαουδική Αραβία μάλλον πρέπει να αρχίσουν να διοχετεύουν περισσότερο πετρέλαιο στις παγκόσμιες αγορές μέσα στον χρόνο και μπορεί να αυξηθεί ο εφοδιασμός από τις ΗΠΑ» δήλωσε η Κέιτ Ντουριάν, αναλύτρια της ενεργειακής αγοράς.

Γι’ αυτόν τον λόγο έσπευσε στη Μέση Ανατολή ο Τζο Μπάιντεν. Ως ντίλερ των πετρελαιάδων, για να δημιουργήσει το καρτέλ που θα πουλάει στους Ευρωπαίους…

* topontiki.gr (δημοσιεύθηκε στην έντυπη έκδοση στς 14/7/2022)