Ζοφερόν το μέλλον
- Written by Νίκος Κατσουρίδης
Από τη μέρα που ιδρύθηκε η συμμαχία Άνθρακα και Χάλυβα, το 1952, μέχρι το 2006, η πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρξε βασικά ανοδική. Σήμερα, χρόνια μετά, αντιμετωπίζει πρωτοφανή προβλήματα. Γιατί αναφέρομαι στο 2006; Γιατί το 2006 ξεκίνησε στις ΗΠΑ -και σε δύο χρόνια επεκτάθηκε παγκόσμια- η μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία του καπιταλισμού.
Μια κρίση η οποία, όπως από τότε πολλοί εκτίμησαν, θα άφηνε ανεξίτηλα σημάδια στο σύστημα. Και όταν λέω ανεξίτηλα, το εννοώ κατά κυριολεξία. Σημάδια τα οποία θα το συνόδευαν και το συνοδεύουν -και θα το συνοδεύουν σταθερά- σε νέα αρνητικά επίπεδα.
Η κρίση αυτή έπληξε όχι μόνο όλες τις χώρες αλλά και όλα τα φαινόμενα της κοινωνικής και προσωπικής ζωής σε όλα τα επίπεδα. Ιδιαίτερο πλήγμα δέχτηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί, συγκυριακά, η κρίση συνέπεσε με την άνοδο της ισχύος χωρών κολοσσών -όπως η Κίνα- με ραγδαίους ρυθμούς και η Ρωσία με πιο αργούς. Η άνοδος των δύο αυτών χωρών σε συνδιασμό με την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη αλλά και τις ΗΠΑ, ως ένα από τα επακόλουθα της κρίσης, οδήγησε σε μεγάλη συμπίεση την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα σύεται εκ βάθρων αλλά και από δικά του λάθη, αποτέλεσμα της ακόρεστης δίψας των κυριάρχων μονοπωλιακών δυνάμεων στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κυρίως των γερμανικών και των συμμάχων τους. Δύο από τα σοβαρότερα λάθη, τα οποία εφαρμόστηκαν -σε συνδυασμό, μάλιστα- η άκαιρη και άστοχη επέκταση και διεύρυνση προς ανατολάς και η τοποθέτηση του αλόγου μπροστά από την άμαξα. Η επέκταση με δύο κριτήρια εγωϊστικά και εθνικά από τη μιά και πολιτικά από την άλλη.
Τι εννοώ; Η επέκταση προς ανατολάς έγινε κατ΄ επιμονή της Γερμανίας και παρεμβάσεις των ΗΠΑ για λόγους πολιτικούς και γεωστρατηγικούς (αντίβαρο στη Ρωσία) από τη μια και γιατί διευκόλυνε την πολιτική και στρατιωτική επέκταση (μέσω ΝΑΤΟ) της ισχύος της Δύσης απέναντι στη Ρωσσική αρκούδα, από την άλλη. Για καθαρά εγωϊστικούς κερδοσκοπικούς λόγους, κύρια του γερμανικού μεγάλου κεφαλαίου. Χωρίς, όμως, οι οικονομίες αυτών των χωρών να ήταν έτοιμες να ενσωματωθούν και αφομοιωθούν μέσα στην Ένωση.
Και το δεύτερο λάθος, η τοποθέτηση του αλόγου πριν την άμαξα. Η επιβολή, δηλαδή, του ευρώ πρίν είναι έτοιμες για κάτι τέτοιο οι οικονομίες πάρα πολλών κρατών μελών. Γιατί η κατάληξη σε ενιαίο νόμισμα σε μια οικονομία είναι ιστορικά και φυσιολογικά, η τελική πράξη πραγματικής και συμβολικής ενοποίησης μιας οικονομίας και όχι το αντίθετο. Τέτοια κίνηση προϋποθέτει ένα ελάχιστο επίπεδο ανάπτυξης τη εθνικής οικονομίας των υπο ένταξη και διεύρυνση χωρών. Και κάτι τέτοιο δεν υπήρχε.
Πέραν τούτου, η απαράδεχτη και άδικη στάση του Βορρά, έναντι του Νότου, οδήγησε στις χώρες του Νότου σε εσωτερικές αποικίες χρέους, με όλα τα συνεπακόλουθα. Όλα αυτά και άλλα οδήγησαν στο σημείο τη βδομάδα που μας πέρασε τα τέσσερα μεγαλύτερα -όχι ισχυρότερα- κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης -Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και φυσικά Γερμανία- να αποφανθούν ότι το όνειρο μιας ισότιμης ενωμένης Ευρώπης τερματίζεται και υιοθετείται, τώρα, ένα νέο “όνειρο”: Η Ευρώπη των πολλαπλών -όχι απλά δύο- ταχυτήτων. Όνειρο για λίγους και εφιάλτης, όμως, για πολλούς. Φαίνεται ότι οι Άγγλοι διέφυγαν νωρίς. Αυτή η κοινή δήλωση δημιουργεί ερωτηματικά και ανησυχίες και κύρια θέτει το ερώτημα: Και τώρα τι;
Ένα ερώτημα που προκύπτει άμεσα, είναι τι εννοούν οι “4” όταν λένε ότι χρειάζεται να υπάρξει η Ευρώπη των πολλαπλών ταχυτήτων, για να προχωρήσουν όσοι μπορούν; Προφανώς εννοούν να προχωρήσουν οι ίδιοι και ακόμη 4-5 χώρες σε βάρος των υπολοίπων, αλλά πλέον σε μόνιμη βάση. Δηλαδή θα έχουμε μια σχέση ανισότητας και αδικίας χωρίς καμμιά προοπτική σε όσους βρίσκονται σε χαμηλή ταχύτητα, όπως π.χ. η Ελλάδα. Μα τότε, γιατί να παραμείνουν μέλη της Ένωσης;
Δεύτερο ερώτημα: με ποια κριτήρια εντάσσονται στα προνομιούχα κράτη Ιταλία και Ισπανία; Αν είναι με οικονομικά δεν ανταποκρίνονται. Και όχι μόνο δεν ανταποκρίνονται, αλλά αποτελεί κατάφωρη αδικία και διάκριση σε βάρος άλλων χωρών, όπως π.χ. Πορτογαλλίας και Ελλάδας. Γιατί, αν δεν βρέθηκαν Ισπανία και Ιταλία, στην ίδια θέση με Ελλάδα και Πορτογαλλία, οφείλεται σε ευνοϊκούς χειρισμούς που έτυχαν από τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ώρα που η κρίση βρισκόταν στο απόγειο της. Και από την στιγμή που εγκαταλείπονται τα κριτήρια αξιολόγησης των οικονομιών των χωρών μελών, που η ίδια η Ένωση έθεσε, ποιο το μέλλον; Ειδικά σήμερα, που οι ΗΠΑ ασκούν ήδη μεγάλη πίεση στην οικονομία της Ευρώπης.
Πέραν τούτων και πρίν απ΄ όλα, δεν θα έπρεπε από κοινού τα κράτη μέλη να προβούν συλλογικά σε εκτίμηση της πορείας της Ένωσης, των επιτυχιών και αποτυχιών της και μετά να αποφασισθεί τι δέον γενέσθαι; Αυτό επιβάλλει η λογική και το κοινό συμφέρον. Τότε γιατί και με ποιο δικαίωμα, τα τέσσερα μεγαλύτερα κράτη προχωρούν, όπως προχωρούν; Ζοφερό, λοιπόν, το μέλλον...









