Η πραγματική, αντικειμενική ιστορία πρέπει και να λέγεται και να καταγράφεται κι ασφαλώς να διδάσκεται στα σχολεία!

Να ευχαριστήσω ακόμη -και με την ιδιότητα του Ονισώτη και την ιδιότητα του συγγραφέα- το Προσφυγικό Σωματείο «Δίκωμο ’74» και την Επιτροπή του για την πρωτοβουλία τους να πραγματοποιηθεί η σημερινή μας εκδήλωση για την Ονίσια. Τιμώντας ταυτόχρονα τα μέλη της κατά την περίοδο 1963 - 1964. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι από τα μέλη αυτά σήμερα βρίσκονται στη ζωή μόνο δύο: Ο θείος Κάρολος -κατά ληξιαρχική πράξη Χαράλαμπος Κυριάκου- και η θεία Χλόη Τουμανή, όπως αποκαλούσαμε τότε μικροί στην Ονίσια τα μέλη της Έπαυλης. Βλέπετε, από την γέννηση τής Κολεκτίβας, όλοι -μικροί και μεγάλοι- μια μεγάλη και αγαπημένη οικογένεια ήμασταν. Κι ας μην ήμασταν μεταξύ μας γενεαλογικά συγγενείς. Δυστυχώς, ο θείος Κάρολος και η θεία Χλόη για λόγους υγείας δεν βρίσκονται απόψε μαζί μας. Μας στέλνουν, όμως, τους χαιρετισμούς και την αγάπη τους!

Να ευχαριστήσω ακόμη τον ΓΓ του ΑΚΕΛ, τον φίλο Στέφανο Στεφάνου, για την θετική του ανταπόκριση στην πρόσκληση του προσφυγικού σωματείου «Δίκωμο ’74» να θέσει την αποψινή εκδήλωση υπό την αιγίδα του και να απευθύνει σ’ αυτή τον δικό του χαιρετισμό. Ασφαλώς η εδώ παρουσία και ο λόγος που απηύθυνε τιμά τους οργανωτές της εκδήλωσης. Πρωτίστως, όμως, τιμά το κατεχόμενο Δίκωμο· τους Δικωμίτες και Δικωμίτισσες της προσφυγιάς και την κατεχόμενη Έπαυλη της Ονίσιας, τις Ονισώτισσες και τους Ονισώτες. Και μαζί τιμά τους διαχρονικούς τους αγώνες για την Κύπρο μας και το λαό της.

Τι ήταν η Ονίσια, οι Δικωμίτες και Δικωμίτισσες το γνωρίζουν. Άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο. Περισσότερο όσοι έζησαν στο Δίκωμο στα χρόνια πριν το προδοτικό, χουντοφασιστικό και εοκαβήτικο πραξικόπημα και την βάρβαρη τουρκική εισβολή και κατοχή που το ακολούθησαν. Και έφεραν τη γνώση αυτή στην προσφυγιά και στις τοπικές κοινωνίες όπου οι Δικωμίτες και Δικωμίτισσες βρήκαν φιλοξενία για να κτίσουν ξανά από την αρχή τη ζωη τους. Αλλά και οι νεότερες γενιές Δικωμιτών και Δικωμίτισσων, που γεννήθηκαν μετά το 1974, γνωρίζουν για την Ονίσια. Μέσα από τις αφηγήσεις των παλαιοτέρων και την βιωματική μεταφορά της γνώσης και ιστορίας στους νεότερους. Αλλά και μέσα από την σχετική με το Δίκωμο βιβλιογραφία. Με πιο σημαντική πηγή τα δυο βιβλία του αγαπητού φιλόλογου Γιώργου Μαυροκορδάτου, στα οποία η Ονίσια και η ιστορία της έχει τη δική της θέση στην ευρύτερη ιστορία του Δικώμου και των κατοίκων του.

Σε ότι αφορά το υπό παρουσίαση βιβλίο, η έκδοσή του στόχο είχε να δοθεί συνέχεια σε όσα γράφτηκαν το 1996 στο βιβλίο «50 Χρόνια Συνεργατικής Έπαυλης “Ονίσια” ΛΤΔ - ΟΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ», για να φωτιστεί πλήρως η σκοτεινή εκείνη περίοδος. Για να καταγραφεί η ιστορία όπως ακριβώς διαδραματίστηκαν τα γεγονότα στα πρώτα χρόνια του ανεξάρτητου δικοινοτικού κυπριακού κράτους και που οδήγησαν στα αιματηρά γεγονότα του 1963/64.

Ο αντιαποικιακός αγώνας του κυπριακού λαού τον 20ό αιώνα [τονίζω ο αντιαποικιακός αγώνας του κυπριακού λαού στο σύνολό του και διαχρονικά, όχι μόνο ο αγώνας της ΕΟΚΑ το 1955-59, όπως κάποιοι ανιστόρητα αρέσκονται να μιλούν] έφερε την αντίδραση των Άγγλων αποικιστών, αλλά και όλων όσων επιβουλεύονταν το νησί μας. Κάτι που δίκην απάντησης απεικόνισε με στίχους ο Θοδόσης Πιερίδης στην ποιητική μυσταγωγία “Κυπριακή Συμφωνία”:

Λογαριάσατε λάθος με το νου σας, εμπόροι,
δε μετριέται πατρίδα, λευτεριά με τον πήχη!
Κι αν μικρός είν’ ο τόπος, και το θέλει και μπόρει
τον ασήκωτο βράχο να τον φάει με το νύχι.
Τούτη η δίψα δε σβήνει, τούτη η μάχη δεν παύει,
χίλια χρόνια αν περάσουν, δεν πεθαίνουμε σκλάβοι!»

Στην ποιητική αυτή σύνθεση -που άρχισε τον Ιούλη του 1954 -ένα ολόκληρο χρόνο πριν να εκδηλωθεί ο αγώνας της ΕΟΚΑ και ολοκληρώθηκε τον Ιούλη του 1956- ο Ποιητής χαρακτηρίζει τους ξένους κατακτητές και όσους επιβουλεύονται το νησί μας “εμπόρους”. Περιλαμβάνοντας σ’ αυτούς από τότε και τους Αμερικάνους, προτρέποντάς τους:

«... Όθεν ήρθατε πάτε, φοβεροί Αμερικάνοι
η πατρίδα σας είναι κάπου άλλου - και σας φτάνει!»

Οι ίδιοι, λοιπόν, “εμπόροι” των εθνών από τότε θέλανε και μέχρι σήμερα θέλουν το νησί μας βραχίονα των επεκτατικών τους βλέψεων και γεωστρατηγικών τους σχεδιασμών και συμφερόντων στην περιοχή μας, κι ακόμη πιο πέρα. Θέλουν το δικό μας λαό και πατρίδα εργαλείο και εφαλτήριο σ’ αυτά τους τα αρπακτικά σχέδια, ενάντια στους λαούς και τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. “Χαρίζοντάς” μας -σε ανταπόδωση- υποκριτικά τον τίτλο του... στρατηγικού εταίρου, τρομάρα μας!

Σ’ αυτά τους σχεδιασμούς, οι εμπόροι των λαών εξ’ αρχής βρήκαν στο νησί μας συμμάχους και “βοηθούς” κάποιους ντόπιους “εμπόρους”. Εμπόρους του πατριωτισμού, εμπόρους του εθνικισμού, εμπόρους του ελληνισμού και του τουρκισμού. Εμπόρους της ένωσης αλλά και της διπλής ένωσης/διχοτόμησης... Αφήνοντας στην πορεία του χρόνου τα δικά τους ματωμένα αποτυπώματα στο κορμί της νεαρής Κυπριακής Δημοκρατίας! Μαρτυρούν τούτο ο λαβωμένος Πενταδάκτυλος και τα απαίσια σύμβολα της κατοχής που οι σύγχρονοι κατακτητές χάραξαν βάρβαρα στο κορμί του περήφανου αυτού βουνού. Με τους σχεδιασμούς και τις ευλογίες των Αμερικανονατοϊκών πατρόνων τους. Αλλά -ας μη το ξεχνάμε ποτέ- και με τη βοήθεια των μίσθαρνων οργάνων τους σε Κύπρο και Ελλάδα: της φασιστικής χούντας των Αθηνών και της προδοτικής ΕΟΚΑ Β’.

Το έργο αυτών των “εμπόρων” -ντόπιων και ξένων- πραγματεύται και με στοιχεία αναλύει το βιβλίο «Απρίλης 1964: Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας». Για να καταδείξουμε πως: τα δεινά στο νησί και το λαό μας τα χρόνια μετά την ανακήρυξη της Κύπρου ως ανεξάτητο κράτος, δεν ήλθαν από μόνα τους. Τον βάρβαρο Αττίλα δεν τον έφερε η θάλασσα της Κερύνειας, αλλά αυτοί που διακήρυτταν ανένδοτο “εθνικό” αγώνα για «ένωση και μόνο ένωση», αλλά προσχεδιασμένα στόχευαν στη διπλή ένωση. Δηλαδή στη διχοτόμηση...

Σ’ αυτόν όλο το σχεδιασμό ήτανε και η Ονίσια θύμα αυτής της προδοσίας. Φευ όμως, δεν ήταν -μόνο- έτσι τα πράγματα. Γιατί η Ονίσια, οι Ονισιώτες και οι Ονισιώτισσες ήτανε σ’ όλη αυτή την τραγωδία το “μικρό” θύμα. Βλέπετε, το μεγάλο θύμα ήτανε ολάκερη η Κύπρος· ο κυπριακός λαός στο σύνολό του! Αυτή είναι η αλήθεια, κι αυτή είναι η πραγματική ιστορία.

Αλλά ξέρετε κάτι; Αυτή η ιστορία, η πραγματική και αντικειμενική ιστορία πρέπει και να λέγεται και να καταγράφεται. Και ασφαλώς να διδάσκεται στα σχολεία μας. Να μεταφέρεται ανόθευτη και στην παρούσα και στις επόμενες γενιές. Κριτικά και αυτοκριτικά, μακριά από πατριωτικές κορώνες, ως συστατικό στοιχείο αυτής τούτης της εθνικής ιστορίας και της πορείας της Κύπρου και του λαού μας, μέσα στο χρόνο. Και ναι, οι σελίδες από την ιστορία της Ονίσιας -και συνακόλουθα του Δικώμου- ιδιαίτερα κατά και μετά την εκδήλωση της τουρκικής ανταρσίας, είναι ένα κομμάτι, μια μικρογραφία της ιστορίας του τόπου και του λαού μας. Που έπρεπε κάποτε να καταγραφεί αντικειμενικά, ολοκληρωμένα, αυθεντικά και ανόθευτα. Και σ’ αυτό ακριβώς αποσκοπεί η έκδοση του βιβλίου «Απρίλης 1964: Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας».

Στο αφήγημα των αγωνιστών και επιγόνων της ΕΟΚΑ -πρώτης και δεύτερης- πρέπει να ορθωθεί και να μεταφερθεί στη σχετική βιβλιογραφία και ιστοριογραφία ο τεκμηριωμένος και αντικειμενικός αντίλογος των γεγονότων. Όπως αυτά αποδεδειγμένα, με στοιχεία, με ζωντανές μαρτυρίες και πειστικά τεκμήρια διαδραματίστηκαν. Και όχι κατά πως τα μεταφέρουν στο λαό, προφορικά και σε γραπτά πονήματα, οι αρνητικοί πρωταγωνιστές και καταστροφείς της Κύπρου, όπως λ.χ. ο Σταύρος Σταύρου Σύρος.

Οι ασήκωτες ευθύνες της Τουρκίας, της ΤΜΤ και των λοιπών σοβινιστών της τ/κ κοινότητας για την τραγωδία του κυπριακού λαού είναι δεδομένες, αυταπόδεικτες και δεν διαγράφονται. Ωστόσο: για να βιώσει ο κυπριακός λαός την εισβολή και κατοχή, κάποιοι Ελληνοκύπριοι μέσα από τον λεγόμενο “εθνικό” τους αγώνα, άνοιξαν τις κερκόπορτες του νησιού στον Αττίλα. Φέρνοντας την κατοχή και τη διχοτόμηση. Αυτή είναι η πραγματική Ιστορία... Κι άνοιξαν τον δρόμο για τη διχοτόμηση πριν καν εγκαθιδρυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία!

* Αποσπάσματα της αντιφώνησης στην εκδήλωση του Προσφυγικού Σωματείου «Δίκωμο ’74» για τη Συνεργατική Έπαυλη Ονίσια και παρουσίασης του βιβλίου «Απρίλης 1964: Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας - Από αυτούς που τάχθηκαν να την… προστατεύσουν». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 8 του Δεκέμβρη στο οίκημα του σωματείου στη Λακατάμια και τελούσε υπό την αιγίδα του Γ.Γ. του ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου.