Η ΕΟΚΑ Β’ ο Γρίβας και η απαγωγή του υπουργού Χρίστου Βάκη τον Ιούλη 1973

Τέσσερις μέρες μετά την απαγωγή, την 1η Αυγούστου, ο αρχηγός της ΕΟΚΑ Β’ Γεώργιος Γριβας, ανέλαβε την ευθύνη της απαγωγής, γράφοντας, ανάμεσα σ’ άλλα: «Ηναγκάσθην, να καταφύγω εις το μέσον τούτον δια να δώσω να εννοήσετε ότι είμαι αποφασισμένος να προχωρήσω οπωσηδποτε και να επιζητήσω την επίτευξιν των κατωτέτρω λογιών αιτημάτων, καρπόν αιματηρών αγώνων λαών διά να ζήσουν εν ελευθερία, ισότητι και δικαιοσύνη καθώς και τον σεβασμόν προς τους ιερούς κανόνας της εκκλησίας»

Η απάντηση Μακαρίου ήλθε άμεσα και ήταν αποστομωτική: «Υπάρχουν εις την ιστορίαν παραδείγματα στρατιωτικών ανδρών, οίτινες δι’ ορισμένων πράξεων των απεδείχθησαν ανάξιοι της στρατιωτικής τιμής και της αποστολής των. Δεν υπάρχχει όμως προηγούμενον, εις την ελληνικήν ιστορίαν, κατά το οποίον στρατιωτικός οιουδήποτε βαθμού κατέφυγεν εις την μέθοδον της απαγωγής και ομηρείας πολιτικών ανδρών δια την ευπηρέτησιν οιουδήποτε σκοπού. Μελανόν στίγμαν ατιμίας θα παραμείνη η τοιαύτη πράξις του στρατηγύ Γρίβα εις τα σελίδας της ελληνικής ιστορίας».

Προστρέχοντας, λοιπόν, σε ιστορικές πηγές για την απαγωγή αυτή σταματώ στο βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη -ΕΟΚΑ Β & CIA- στο κεφάλαιο “7 - Η αιματηρή δράση της ΕΟΚΑ Β’” και πιο συγκεκριμένα στις σελίδες 283-284, από τις οποίες διαβάζουμε: «Η απαγωγή του υπουργού Δικαιοσύνης θεωρήθηκε από την κυβέρνηση μεγάλη πρόκληση και δόθηκαν οδηγίες στην αστυνομία να προβεί σε μαζικές συλλήψεις στελεχών της ενωτικής παράταξης. Σε 48 ώρες οι φυλακές γέμισαν κρατούμενους. Παράγοντες που υποστήριζαν τον Γρίβα, μεταξύ των οποίων στελέχη της ΕΣΕΑ και δημοσιογράφοι συλλήφθηκαν και ανακρίθηκαν».

Στο κάτω μισό της σελίδας 284, στον κατάλογο των συλληφθέντων «όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πατρίς”», διευκρινίζει ο συγγραφέας, αναφέρονται όλοι οι συλληφθέντες. Το σύνολον είκοαι ένας (21). Από αυτούς ξεχωρίζω και αντιγράφο:

• αρ. 1. Σωκράτης Ηλιάδης, γνωστός ενωτικός παράγοντας.
• αρ. 11. Θάσος Σοφοκλέους, καθηγητής
• αρ. 12. Μιχαλάκης Ρωσσίδης, πρόην τομεάρχης ΕΟΚΑ και γνωστός ενωτικός αγωνιστής.
• αρ. 13. Ρένος Κυριακίδης, πρώην τομεάρχης της Ε.Ο.Κ.Α., αδελφός του Μητροπολίτου Κυρηνείας και υποδιευθυντής του Παγκυπρίου Γυμνασίου.

Θυμίζω: Συνελήφθησαν παράγοντες που υποστήριζαν τον Γρίβα, μεταξύ των οποίων στελέχη της ΕΣΕΑ και δημοιογράφοι. Μεταξύ τους και δύο καθηγητές!

Βρισκόμενος, λοιπόν, στο σημείο αυτό, θέλω να κάνω μία παρένθεση στην αναψιλάφιση αυτής της ιστορίας. Και να μην μείνω μόνο στην αναδημοσίευση της αναφοράς της εφημερίδας “Πατρίς” από τον κ. Μακάριο Δρουσιώτη, στο υπό αναφορά βιβλίο του, αλλά να πάμε απευθείας στην ίδια την εφημερίδα “Πατρίς”. Στην έκδοση, ακριβώς, της 30ης Ιουλίου 1973 και στο πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της υπό τον τίτλο: “21 ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ”. Να πως ξεκινά το σχετικό ρεπορτάζ η εφημερίδα: «Είκοσι ένας ΓΝΩΣΤΟΙ ΕΝΩΤΙΚΟΙ ΠΟΛΙΤΑΙ συνελήφθησαν υπό της αστυνομίας κατά την διάρκειαν της νυκτός του Σαββάτου. Αι συλλήψεις συνωδεύοντο υπό εξονυχιστικών ερευνών εις τα οικίας των».

Ως προς το ποιοι συνελήφθησαν, γράφει η “Πατρίς”, στη δεύτερη παράγραφο: «Μεταξύ των συληφθέντων περλαμβάνονται οκτώ δημοσογράφοι, δύο πρώην αξιωματικού του Κυπριακού στρατού, ο γνωστός παράγων της Ενωτικής Παρατάξεως κ. Σωκράτης Ηλιάδης, πρώην τομεάρχαι της ΕΟΚΑ, καθηγηταί και άλλοι».

Στη συνέχεια, στην τρίτη παράγραφο, γράφει η εφημερίδα: «Άπαντες οι συλληφθέντες παρουσιάσθησαν την εσπέραν της χθες ενώπιον του επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, το οποίον και εξέδωσεν διάταγμα 8ημέρου κρατήσεώς των, διότι “υπάρχουν εις βάρος των υποψίαι ότι ενέχονται εις παρανόμους ενεργείας”».

Και συμμερίζομαι μαζί σας τον εξής συλλογισμό: Η απαγωγή του υπουργού Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Μακαρίου, Χρίστου Βάκη είναι ένα ιστορικό γεγονός. Όπως ιστορικό γεγονός είναι και το συμβάν των συλλήψεων, ως τέτοιο, η προσαγωγή τους στο Δικαστήριο “την εσπέραν της χθες”, κατά το δημοσίευμα της εφημερίδας “Πατρίς” και πολύ περισσότερο το διάταγμα 8ήμερης κράτησής των συλληφθέντων. Διότι -αναφέρει το Δικαστήριο- “υπάρχουν εις βάρος των υποψίαι ότι ενέχονται εις παρανόμους ενεργείας”. Όλα αυτά είναι εκεί, ιστορικό γεγονός. Κι αυτά, από μόνα τους, όπως και πάρα πολλά άλλα της περιόδου της δράσης της ΕΟΚΑ Β’, είναι επαρκής λόγος, ώστε ο όποιος ερευνητής και/ή αναλυτής αυτής της περιόδου, στην καταγραφή της να συνδέσει τους αναφερόμενους σε αυτά με την ΕΟΚΑ Β’. Κι είναι ακριβώς αυτά τα γεγονότα, με τα συνδεόμενα με αυτά πρόσωπα, που δημιουργούν την συλλογική ιστορική μνήμη του λαού για την ΕΟΚΑ Β’. Είτε αυτό αρέσει, στους πρωταγωνιστές αυτών των γεγονότων, είτε όχι...

Φωτογραφία: Ο Χρίστος Βάκης μετά την απελευθρωσή του
στην αγκαλιά της οικογένειάς του

Σημείωση:

1. Αποσπάσματα από το παρόν εν τύποις πόνημα, που αναφέρονται στον κ. Ρένο Κυριακίδη, είναι από την ένορκη κατάθεση που είχα δώσει στις 25 Οκτωβρίου 2018, κατά την εκδίκαση της αγωγής, του τελευταίου, για ισχυριζόμενο λίβελλο εναντίον της “Χαραυγής” και εμένα προσωπικά. Και τα οποία, ασφαλώς, ευρίσκονται στη δικογραφία και στα πρακτικά της δίκης.
2. Οι υπογραμμίσειςστα κείμενα που ειναι σε εισαγωγικά και είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του Μακάριου Δρουσιώτη και την εφημερίδα “Πατρίς” είναι δικές μου.
   Κυπ. Κ.