Ο αντικομμουνισμός ως παράμετρος του Κυπριακού

Θυμίζω ότι: ενώ η Αριστερά ήταν από της ίδρυσης του ΚΚΚ - ΑΚΕΛ και διαχρονικά επί αγγλοκρατίας σημαντική πολιτική δύναμη, η ηγεσία της ενωτικής παράταξης αποφάσισε μόνης της έναρξη ένοπλου αγώνα κατά των Άγγλων το 1955 με καθαρά εθνικιστικά - ιδεολογικά κριτήρια. Αποκλείοντας τους Τουρκοκύπριους και την Αριστερά. Αδιαφορώντας ότι με αυτό δυναμίτιζε τον αντιαποικιακό αγώνα γενικά, τοποθετώντας τον σε καλούπια που βόλευαν πρωτίστως τους Άγγλους αποικιστές.

Θυμίζω ακόμη δύο σημαντικά πράγματα:

• Αυτός που “ορίστηκε” από την ενωτική παράταξη ως στρατιωτικός ηγέτης της ΕΟΚΑ -Γεώργιος Γρίβας- με “πλούσια” από πριν αντικομμουνιστική δράση, διακήρυττε πως: «Εχθροί μας είναι οι Άγγλοι, οι Τούρκοι και οι κομμουνιστές». Χαρακτηρίζοντας, μάλιστα, τους κομμουνιστές ως τους πιο επικίνδυνους!
• Κατά την υπογραφή από τους πρωθυπουργούς Ελλάδας και Τουρκίας στη Ζυρίχη της ομώνυμης Συμφωνίας, υπέγραψαν και μια μυστική συμφωνία, το δεύτερο σημείο της οποίας προέβλεπε περέμβαση των δύο πρωθυπουργών στον πρόεδρο και αντιπρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας «επί τω σκοπώ όπως τεθούν εκτός νόμου το Κομμουνιστικόν Κόμμα και η κομμουνιστική δράσις».

Βέβαια, από τα πρώτα βήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας διαφάνηκε ότι ο στόχος να τεθεί εκτός νόμου το ΑΚΕΛ και η δράση του ήταν ανέφικτος. Ωστόσο: Ανατρέχοντας στα πρώτα βήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και στο πρώτα σύννεφα που απειλούσαν το μέλλον της, παρατηρούμε πως, μεσούσης της κορύφωσης της τουρκικής ανταρσίας (1963 - 1964) και έντονων διπλωματικών  διεργασιών στην Κύπρο και τον ΟΗΕ για ειρήνευση στο νησί, ο αντικομμουνισμός στην Κύπρο και στην Ελλάδα, με παρενέργειες και στο Κυπριακό, καλά κρατούσε. Στόχος η λύση του όχι κατά πως ήθελε ο κυπριακός λαός, αλλά σε ενδονατοϊκά πλαίσια.

Ανατρέχοντας στον κυπριακό Τύπο της εποχής, για σκοπούς έκδοσης του βιβλίου «Απρίλης 1964: Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας» (Ιούνης 2021), “σκόνταψα” σ’ ένα δημοσίευμα της “Χαραυγής” (φωτό από το βιβλίο), που αποκάλυπτε ένα ασύλληπτου μεγέθους μνημείο αντικομμουνισμού. Προερχόμενο  από το επίσημο όργανο των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων “Στρατιωτικά Νέα”, με αναφορά στην Κύπρο: Στην έκδοση στις 10 Φεβρουαρίου 1964, το εν λόγω έντυπο ισχυριζόταν ότι η συμπαράσταση της Σοβιετικής Ένωσης προς την Κύπρο και τον αγώνα του λαού μας αποτελούσε “την μεγαλυτέραν απειλήν για την Κύπρο”!

Προσέξτε: Το επίσημο όργανο των Ενόπλων Δυνάμεων Ελλάδας -που κυκλοφορούσε στην ΕΛΔΥΚ και διανέμετο και στην νεοσύστατη Εθνική Φρουρά- αναφερόμενο σε μήνυμα του τότε πρωθυπουργού της Σοβιετικής Ένωσης Νικήτα Χρουτσώφ προς τις κυβερνήσεις Ελλάδας, Τουρκίας, Αγγλίας, ΗΠΑ και Γαλλίας για την Κύπρο, χαρακτηρίζει τη σοβιετική δήλωση ως «ΕΣΤΕΡΗΜΕΝΗ καλής πίστεως», ισχυριζόμενο ότι «ΜΑΛΛΟΝ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ προκαλεί η σοβιετική δήλωσις η οποία αποβλέπει εις την ΕΝΤΑΣΙΝ ΤΗΣ ΟΞΥΤΗΤΟΣ και την ανεύρεσιν ερεισμάτων διά να μεταβληθεί η Κύπρος εις μεσογειακήν Κoύβαν»!!!

Το όργανο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων υποστήριξε επίσης ότι το μήνυμα Χρουτσώφ:

«- ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ να αναδείξει ενεργόν ρόλον της Σοβιετικής Ενώσεως εις όλα τα διεθνή προβλήματα και εις το να εισδύση η ρωσική επιρροή βαθύτερον εις τα Βαλκάνια και ολόκληρον την Ανατολικήν Μεσόγειον.

- ΟΔΗΓΕΙ εις νέας περιπλοκάς και επιδείνωσιν της καταστάσεως εις Κύπρον και την Μέσην Ανατολήν.

- Δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους καθ’ όσον ενδεχόμενη απομόνωσις της νήσου εξ’ όλου του δυτικού συμμαχικού κόσμου λόγω του διαγραφόμενου επικίνδυνου εναγκαλισμού της Κύπρου υπό του διεθνούς κομμουνισμού, αποτελεί την ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑΝ απειλήν διά τον λαόν της Κύπρου»!!!

Τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, εν έτει 1964, το γεγονός ότι οι νατοϊκοί σύμμαχοί τους μεθόδευαν τον διαμελισμό της Κύπρου και ένταξή της στο ΝΑΤΟ, δεν τις ενοχλούσε ποσώς! Τις ενοχλούσε, όμως, η βοήθεια της Σοβιετικής Ένωσης για να επιβιώσει και να παραμείνει ανεξάρτητη! Εκπέμποντας ένα χυδαίο και ευτελή αντικομμουνισμό. Ο οποίος, όμως. επέτρεπε στους “εθνικόφρονες” αντικομμουνιστές να αποδέχονται ως λύση την ένωση με την Ελλάδα, παραχωρώντας μεγάλο μέρος του νησιού στην Τουρκία! Αρκεί που θα ξεφορτώνονταν τον Μακάριο, “στέλνοντάς” τον στα εκκλησιαστικά του καθήκοντα! Αυτή ήταν η προϋπόθεση που Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονταν να έβλεπαν το 1964 «με ευνοϊκό μάτι την ένωση διότι έτσι θα γλίτωναν από τον “Κάστρο της Μεσογείου”, τον Μακάριο, και τις επικίνδυνες, κατά την αντίληψή τους, σχέσεις του με τους Σοβιετικούς”»... (Θάνος Βερέμης, «Ένας ιστορικός γρίφος που περιμένει λύση», εφ. “Καθημερινή”, 09/03/2014)

Αυτονόητα ο αντικομμουνισμός περνούσε από την Ελλάδα στην Κύπρο. Από το μετεμφυλιακό, αντικομμουνιστικό αστικό -και μετέπειτα χουντικό- κράτος στην Ελλάδα, στη λεγόμενη ενωτική παράταξη και τους “εθνικόφρονες”, που θεωρούσαν τους Κύπριους κομμουνιστές και την Αριστερά “απάτριδες” και “προδότες”! Η μεταφύτεψη στην Κύπρο του ακραίου αντικομμουνιστικού μένους καλλιεργείτο στις “αδελφές” ψυχές της ελληνοκυπριακής “εθνικοφροσύνης” και μετακυλύετο και σε κρατικούς θεσμούς και υπηρεσίες. Περιλαμβανομένων των σωμάτων ασφαλείας, που μετατρέπονταν σε “παραρτήματα” του μεταφερόμενου -αλλά και αυτοφυούς- αντικομμουνισμού. Ιδιαίτερα στην Εθνική Φρουρά...

• Καταγράφω, εδώ, μόνο μια μαρτυρία για τις “νουθεσίες” Ελλαδίτη συνταγματάρχη της Ε.Φ. σε αξιωματικούς στο στρατόπεδο Μύρτου, τον Σεπτέμβρη 1964: «Και να μην ξεχνάτε τον κομμουνιστικό κίνδυνο. Όλοι σας να αναπτύσσετε στους στρατιώτες τον κομμουνιστικό κίνδυνο που ελλοχεύει παντού»!!! (Παντελάκης Πανταζής [Αντιστράτηγος ε.α] - «Το οδοιπορικό μιας μοιραμένης πατρίδας», σελ. 35, έκδοση 2007)

* M.Sc. (econ.) / Δημοσιογράφος - Συγγραφέας

ΣΗΜ.: Το άρθρο δημοσιεύθηκε στον «Φιλελεύθερο της Κυριακής» - Κυριακή, 23 Οχτώβρη 2022