Αντιστράτηγος Παντελάκης Πανταζής: Στην πατρώα γη που υπερασπίστηκε όσο λίγοι!

Είχα την τύχη να γνωρίσω προσωπικά τον Αντιστράτηγο Παντελάκη Πανταζή τον Απρίλη του 2009. Στα πλαίσια μιας έρευνας που έκανα για τις δικονοτικές συγκρούσεις το 1964 και πιο ειδικά για το πως η Συνεργατική Έπαυλη της Ονίσιας έπεσε πρακτικά στα χέρια των Τ/κ στασιαστών. Αφού, όμως, νωρίτερα αφέθηκε ανοχύρωτη από αυτούς που τάχθηκαν να την προστατεύσουν και εν ανάγκη να την υπερασπιστούν, με επικεφαλής τον Σταύρο Σταύρου Σύρο. Έρευνα που άρχισε πολύ πιο νωρίς, βέβαια και στόχευε στην έκδοση σχετικού με τα γεγονότα αυτά βιβλίου. Το βιβλίο, όμως, δεν κυκλοφόρησε τότε, παρά μόνο 12 χρόνια αργότερα: Εν έτει 2021, μήνα Ιούνιο... Πρέπει δε να ομολογήσω ότι εκείνη η συνάντηση με τον αντιστράτηγο Παντελάκη Πανταζή φώτισε αρκετές πτυχές της ιστορίας και των πραγματικών γεγονότων της περιόδου εκείνης. Ανατρέποντας -με λόγο τεκμηριωμένο- το αφήγημα της λεγόμενης ενωτικής παράταξης, η οποία οδέποτε συμβιβάστηκε με τη λυση του ανεξάρτητου κράτους.

Είχα το εξαιρετικό προνόμιο να συναντήσω τρεις φορές τον στρατηγό φέτος μεταξύ Απρίλη και Ιούνη- κατά τα τελευταία στάδια προετοιμασίας της έκδοσης του εν λόγω βιβλίου, που φέρει τον τίτλο «Απρίλης 1964: Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας». Σεμνύνομαι δε να ισχυριστώ ότι με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου αυτού, ο στρατηγός με τον χαιρετισμό του στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου, την 1η του Ιούλη αυτού του χρόνου, έκανε και την τελευταία δημόσια κατάθεσή του, έδωσε την τελευταία επώνυμη μαρτυρία του για την σύγχρονη ιστορία της αιμάσσουσας μοιρασμένης μας πατρίδας.

Σαν ένα είδος αποχαιρετισμού σήμερα του στρατηγού Πανταζή, επαναδημοσιεύω από την στήλη τον χαιρετισμό αυτό, ως την τελευταία δημόσια και ιστορική, πλέον, κατάθεση και μαρτυρία, του. Ενός ανθρώπου που αγωνίστηκε και υπερασπίστηκε την Κύπρο, την Κυπριακή Δημοκρατία και τη Δημοκρατία όσο λίγοι και βρίσκεται πλέον στο πάνθεο των Ηρώων, παρέα με τους έντεκα λεβέντες, τους 11 ήρωες του Εφεδρικού Σώματος που έδωσαν τη ζωή τους για τη διαφύλαξη της Δημοκρατίας.

Η τελευταία δημόσια κατάθεση του στρατηγού Παντελάκη Πανταζή

«Ήταν για μένα μια απρόσμενη έκπληξη, ευχάριστη βέβαια, η επίσκεψη πριν τρεις περίπου βδομάδες στο σπίτι μου, στη Λάρνακα, του κ. Κύπρου Κουρτελλάρη για να μου φέρει αντίτυπο του νέου βιβλίου του με πρόσκληση να παραστώ στην εκδήλωση παρουσίασής του και να απευθύνω χαιρετισμό.

Η κουβέντα μας κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του και το πρώτο μετροφύλλημα του βιβλίου, με πήρε πίσω σε μια εποχή που έζησα από πρώτο χέρι τα γεγονότα της περιόδου που πραγματεύεται το βιβλίο και μάλιστα στην περιοχή που αυτά τα γεγονότα λάμβαναν χώρα. Στην περιοχή, δηλαδή του Πενταδακτύλου στο δυτικό μέρος του οποίου υπηρέτησα επικεφαλής μιας διλοχίας, ως λοχαγός του Κυπριακού στρατού τότε, με τομέα ευθύνης, ανάμεσα σ’ άλλα και το ύψωμα της Άσπρης Μούττης.

Δυστυχώς η ηλικία και η κατάσταση της υγείας μου δεν μου επιτρέπουν να είμαι παρών στην εκδήλωση. Ευχαρίστως, όμως, θα μοιραστώ μαζί σας σε συντομία μερικές δικές μου σκέψεις και βιώματα της εποχής εκείνης. Βιώματα τα οποία αποτύπωσα, μαζί με όλη τη στρατιωτική διαδρομή και υπηρεσία μου στην Κύπρο και την υπόθεσή της, το 2007 σε ένα βιβλίο με τον τίτλο «Το οδοιπορικό μιας μοιρασμένης πατρίδας».

Στόχος μου ήταν με το έργο αυτό να παραδώσω στις νεότερες γενιές πράξεις και γεγονότα που έζησα και τα οποία, όμως, δεν πρέπει να παραδοθούν στη σιγή. Ούτε με το διάβα του χρόνου να παρασυρθύν στη λησμονιά ή, ακόμη χειρότερα κατά το δοκούν να αλλοιωθούν ή να παρεξηγηθούν από επιτήδειους της εποχής μας.

Χαίρομαι γιατί από το δεύτερο μετροφύλλημα και βαθύτερη ανάγνωση του βιβλίου του κ. Κουρτελλάρη, τις ημέρες που ακολούθησαν, διέγνωσα ότι επιχείρησε το ίδιο με εμέ και αυτός. Παραθέτοντας γεγονότα, μαρτυρίες και στοιχεία που τεκμηριώνουν τις θέσεις που καταγράφει στο βιβλίο του, για το τι επεφύλαξαν κάποιοι τότε για την αγαπημένη του, όπως έκδηλα φαίνεται στο βιβλίο του, Ονίσια, αλλά δυστυχώς και για όλη την Κύπρο και το λαό μας.

Βέβαια, όπως του ανέφερα και το κάπως μακρινό -σήμερα- 2009, τότε δηλαδή που με τον συγγραφέα κάναμε την πρώτη μας κουβέντα στα πλαίσια της έρευνάς του για την ετοιμασία του βιβλίου του, εγώ τότε δεν είχα την ευθύνη της προστασίας και υπεράσπισης της Ονίσιας. Κι ως εκ τούτου δεν έχω ιδίαν αντίληψη περί των όσων έχουν γίνει, αλλά και δεν έχουν γίνει, για να αφεθεί η Ονίσια ανοχύρωτη και να πέσει στην ουσία στα χέρια των Τούρκων στασιαστών.

Από την άλλη, όμως, το έχω πει και τότε -και είναι καταγραμμένο στο βιβλίο του κ. Κουρτελλάρη- το επαναλαμβάνω και σήμερα: Ήμουν και εγώ τότε δέκτης όλων αυτών των πληροφοριών, φημών και διαδόσεων γύρω από αυτό που διαδραματιζόταν με επίκεντρο την Ονίσια. Τις αναφορές που έφεραν τον τότε στρατιωτικό υπεύθυνο της περιοχής Σύρο να μην πράττει το καθήκον του έναντι της Ονίσιας. Και όπως σήμερα φαίνεται μέσα από την τεκμηρίωση, τις προσωπικές μαρτυρίες και αναφορές, αλλά και από την ανάλυση των δημοσιευμάτων της εποχής στο βιβλίο του κ. Κουρτελλάρη, όλα όσα τότε λέγονταν δεν ήταν απλά διαδόσεις, φήμες ή κουτσομπολιά. Απηχούσαν, δυστυχώς, την πικρή και ταυτόχρονα σκληρή πραγματικότητα...

Δεν θέλω να μπω σε περαιτέρω λεπτομέρειες, γιατί αυτές θα τις βρείτε στο βιβλίο του κ. Κουρτελλάρη. Θέλω, ωστόσο, να υπογραμμίσω πως: Δεν είναι μυστικό ότι για να είναι η Κύπρος στην τραγική κατάσταση που βρίσκεται σήμερα, ξένες δυνάμεις, κυβερνήσεις, μυστικές και φανερές υπηρεσίες έπαιξαν σημαντικό, αλλά και βρώμικο, ρόλο. Πριν καν η Κύπρος ανακηρυχθεί σε ανεξάρτητο κράτος. Ανάμεσα σ’ αυτούς, δυστυχώς και κυβερνήσεις, πολιτικά πρόσωπα και πολιτειακοί αξιωματούχοι της Ελλάδας. Με κορυφαίους αρνητικούς πρωταγωνιστές την μισητή χούντα τω Αθηνών.

Όπως αναφέρω στο δικό μου βιβλίο το «Το οδοιπορικό μιας μοιρασμένης πατρίδας», την 3η και 4η Ιουνίου 1971, στη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Παλαμάς και Ολτζάι, παρουσίασαν μια φόρμουλα συμφωνίας για την Κύπρο που προέβλεπε διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον διαμοιρασμό της Κύπρου μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας. Οι δε υπουργοί Εξωτερικών των χωρών μελών του ΝΑΤΟ ομόφωνα αποδέκτηκαν την Ελληνοτουρκική συμφωνία. Κάνοντας, δηλαδή τη διχοτόμηση της Κύπρου επίσημη πολιτική του ΝΑΤΟ και των χωρών μελών του!

Η πολιτική αυτή, όμως, δεν θα πετύχαινε, ή ο σχεδιασμός αυτός του ΝΑΤΟ δεν θα ήταν τόσο εύκολο να υλοποιηθεί, αν στην Κύπρο δεν βρίσκονταν οι εσωτερικοί Εφιάλτες: εκείνοι που θα έδιναν χέρι βοήθειας. Και βρέθηκαν τούτοι στο πρόσωπο του Γεώργιου Γρίβα Διγενή και των έμπιστών του. Και μάλιστα έκαναν τούτο, θεωρώντας το εθνικό αγώνα, στο όνομα δήθεν της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα! Ενώ γνώριζαν ότι ο τελικός στόχος αυτού του “αγώνα” τους, που ξένοι αντικυπριακοί κύκλοι σχεδίασαν και εφάρμοσαν, ήταν η διχοτόμηση της Κύπρου και ο διαμοιρασμός της σε Ελλάδα και Τουρκία.

Είναι συνεπώς πολύ σημαντικό ο κόσμος και ιδιαίτερα οι νέα γενιά να γνωρίζει την αλήθεια. Δικαιούται και πρέπει να την γνωρίζει, ώστε να μην θυματοποιείται από τους επιτήδειους -αρνητικούς πρωταγωνιστές, ως επί το πλείστον, αυτής της ιστορίας- που με τα γραφόμενά τους αλλοιώνουν σκόπιμα την πραγματικότητα, προάγουν τη διαστρέβλωση της αλήθειας, προσπαθώντας έτσι να αποσείσουν από τους ώμους τους τις ευθύνες για την καταστροφή που έφεραν στην Πατρίδα μας. Και το χειρότερο: Μεταθέτοντας αυτές τις ευθύνες αλλού!

Και κλείνω  λέγοντας ότι χαίρομαι ειλικρινά γιατί ο συγγραφέας του βιβλίου «Η (εγ)κατάληψη της Ονίσιας από αυτούς που τάχθηκαν να την προασπίσουν» με το βιβλίο του αυτό προσθέτει το δικό του λιθαράκι, τον δικό του πειστικό και τεκμηριωμένο λόγο, ώστε οι συμπολίτες μας και κυρίως η νέα γενιά να μάθει την μόνη και πραγματική ιστορική αλήθεια γύρω από τα γεγονότα των τελευταίων έξι δεκαετιών και ποιοι είναι αυτοί που έφεραν τον τόπο και το λαό μας στη σημερινή τραγική κατάσταση που βρίσκεται. Και ασφαλώς συμφωνώ μαζί του πως και η περίοδος 1963 - 1964 είναι κομμάτι αυτής ιστορίας, που μας οδήγησε στο 1974 και την μεγάλη καταστροφή.

Σας ευχαριστώ.
Παντελάκης Πανταζής
(Αντιστράτηγος εν αποστρατεία)»

Φωτογραφία: Πάνω, ο Παντελάκης Πανταζής με τον Νίκο Κόσιη και άνδρες της διλοχίας του στον Πενταδάκτυλο, τον Μάρτιο του 1964. Κάτω, δέκα χρόνια αργότερα -Οκτώβριος 1974- ο Παντελάκης Πανταζής με τον Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς, Υποστράτηγο Ευθύμιο Καραγιάννη.