Οι νικητές της παγκόσμιας οικονομίας στην εποχή του αυτοματισμού

Η οικονομική ανάπτυξη στον αναπτυσσόμενο κόσμο αυξάνει την ζήτηση για προϊόντα που παράγονται στον αναπτυγμένο κόσμο καθ’ ήν στιγμήν το εμπόριο υπηρεσιών ανεβαίνει και οι εταιρείες μετακινούν την παραγωγή τους κοντά στους πελάτες τους λόγω μεταβολών στην ζήτηση.

Σημειώνουν δε πως ο αυτοματισμός επιβράδυνε την ζήτηση για χαμηλούς μισθούς και πως τώρα οι προσπάθειες για σύγχρονα αγαθά στρέφονται προς την έρευνα και την συντήρηση τούτων.

Αυτές οι τάσεις δίδουν πρόσβαση στις ανεπτυγμένες χώρες με εξειδικευμένη εργατική δύναμη – αυξημένα μεγάλα κεφάλαια – τεράστιες πελατειακές βάσεις – υψηλές τεχνολογίες.

Από αυτή την εξέλιξη επωφελούνται οι χώρες του μεσαίου εισοδήματος (Κίνα, Μεξικό) ενώ οι φτωχές χώρες θα χάσουν το πλεονέκτημα που είχαν από την φθηνή εργασία.

Η στροφή που έκαναν οι πλούσιες χώρες να αποκλεισθούν από το εμπόριο, τις επενδύσεις και την μετανάστευση, την ώρα που τα οφέλη επιστρέφουν κοντά τους, θα πρέπει να προβληματισθούν σοβαρά από αυτές τις μεταβολές.

Η είσοδος της Κίνας στον Π.Ο.Ε., συνέβαλε στην δημιουργία νέου κέντρου μεταποίησης για προϊόντα υψηλής έντασης εργασίας. Περιπλέον η ψηφιακή επανάσταση συνέβαλε ούτως ώστε οι πολυεθνικές εταιρείες να αναπτύξουν αλυσίδες εφοδιασμού σε όλο τον κόσμο.

Αυτή η έξαψη στην παγκοσμιοποίηση οδήγησε στην αύξηση των ενδιάμεσων αγαθών στο εμπόριο (πρώτες ύλες, τσιπ υπολογιστών να φθάσει σε τσίρο τα 7,5 τις δολάρια το 2007 με αποτέλεσμα η συνολική αξία αυτών των αγαθών να αυξάνεται σε διπλάσιο ρυθμό απ’ ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ.

Λόγω της μεγάλης ύφεσης οι Παγκόσμιες εμπορικές ροές κατέρρευσαν και οι εξαγωγές μειώθηκαν στο 23% της παγκόσμιας ακαθόριστης παραγωγής το 2017 όπου και είχε επιπτώσεις στις πωλήσεις υπολογιστών, ηλεκτρονικών, σχημάτων και χημικά Γενικά το εμπόριο δεν επέστρεψε στους προηγούμενους ρυθμούς και μοτίβα ανάπτυξης.

Όπως παρατηρούν μέχρι το 2030 οι αναδυόμενες αγορές θα καταναλώνουν το ήμισυ του συνόλου των μεταποιημένων αγαθών και πως τα περισσότερα των παραγομένων αγαθών θα καταναλώνονται σ’ αυτές τις χώρες.

Τονίζουν πως το εμπόριο συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Ευρώπης και Ασίας λόγω εγχώριας ζήτησης από τις αναδυόμενες αγορές. Πολλές εταιρείες δημιουργούν περιφερειακές αλυσίδες εφοδιασμού κοντά στις μεγάλες αγορές.

Σ’ αυτό συμβάλει η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, η τεχνητή νοημοσύνη, ο όγκος των δεδομένων, που διασχίζουν τα σύνορα κάθε δευτερόλεπτο με συντελεστή 148 το 2017.

Το Διαδίκτυο των πραγμάτων με συνδέσεις στο internet επιτρέπει στις επιχειρήσεις να παρακολουθούν αποστολές φορτίων σε όλο τον κόσμο και τις αλυσίδες εφοδιασμού τους.

Σημειώνουν πως όλες οι τεχνολογίες (ρομποτική, αυτοματοποίηση, Α1 και εκτύπωση 3D) αλλάζουν την φύση των εμπορικών ροών αλλά δεν αυξάνουν το συνολικό ποσό των συναλλαγών.

Με τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις και τις λεπτές κινητικές δεξιότητες (όραση με τεχνολογία Α1, κατανόηση γλώσσας και τις λεπτές κινητικές δεξιότητες επιτρέπουν στα κατασκευαστικά ρομπότ να συναρμολογούν περίπλοκα εξαρτήματα που θα δουλεύουν με ευαίσθητα υλικά (υφάσματα).

Με την άνοδο του αυτοματισμού οι αλυσίδες εφοδιασμού στοχεύουν να έχουν πρόσβαση στους πόρους, να έχουν γνώση πως φθάνουν τα εμπορεύματα στους καταναλωτές καθώς επίσης γνώση ποιες διαθέσιμες δεξιότητες υπάρχουν στο εργατικό δυναμικό.

Σήμερα μόνο το 18% από το σύνολο του εμπορίου αγαθών περιλαμβάνεται στις εξαγωγές από μια χώρα χαμηλών μισθών σε μια χώρα υψηλών μισθών. Σημειώνουν δε πως εταιρείες κατασκευάζουν αυτοματοποιημένα εργοστάσια για κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, ενδύματα, υποδήματα και παιχνίδια.

Περιπλέον τονίζουν πως το εμπόριο αγαθών έχει επιβραδυνθεί σε σχέση με την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη ενώ το εμπόριο υπηρεσιών από το 2007 έχει αυξηθεί κατά 60% ταχύτερα από το εμπόριο αγαθών.

Τώρα το εμπόριο στους τομείς τηλεπικοινωνιών, της τεχνολογίας, της πληροφορικής, των υπηρεσιών, των επιχειρήσεων καθώς και εκείνων της πνευματικής ιδιοκτησίας έχουν αυξηθεί κατά δυο έως τρεις φορές γρηγορότερα από το εμπόριο αγαθών, το οποίο έφθασε στα 5,1 τρις δολάρια σε σχέση με 17,3 τρις δολάρια αγαθών που διαπραγματεύονται παγκόσμια.

Το εμπόριο υπηρεσιών θα έχει μεγαλύτερο μερίδιο στην παγκόσμια οικονομία λόγω της μεταποίησης και του εμπορίου λιανικής πώλησης επειδή εισάγουν νέους τρόπους παροχής υπηρεσιών προς τους καταναλωτές.

Το cloud computing έχει κάμει δημοφιλή τα μοντέλα pay as-yoh-go καθώς και εκείνης της συνδρομής αποθήκευσης και λογισμικού επειδή απελευθερώνει τους χρηστούς από του να πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις για το δικό τους hard ware.

Τα υπερτέλεια ασύρματα δίκτυα 5G θα δώσουν στις επιχειρήσεις νέους τρόπους παροχής υπηρεσιών (χειρουργική επέμβαση που θα πραγματοποιείται μέσω τηλεχειριζόμενων ρομπότ, η ελεγχόμενη συντήρηση υποδομής θα καθίσταται δυνατή με εικονικές αναδημιουργίες του υπό κρίσιν τόπου.

Θα πρέπει να τονισθεί πως οι Αμερικάνοι και οι Ευρωπαίοι της μεσαίας τάξης επωμίσθηκαν το βάρος της απώλειας θέσεων εργασία που προήλθε από την τελευταία παγκοσμιοποίηση.

Παρόλα τα ανωτέρω οι προηγμένες οικονομίες θα επωφεληθούν από το επόμενο κεφάλαιο της παγκοσμιοποίησης (καινοτομία, ψηφιακή τεχνολογία, υπηρεσίες από την εγγύτητα προς τους καταναλωτές).

Η ανάπτυξη του εμπορίου των υπηρεσιών δίδει μια νέα ώθηση από τις προηγούμενες οικονομίες που έχει ένα τζίρο 480 δις δολαρίων. Η νέα τεχνολογία θα επιτρέψει στις εταιρείες να παρέχουν υπηρεσίες από απόσταση (εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη). Τέτοιες χώρες που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες είναι Γαλλία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ).

Με τη νέα οικονομική εξέλιξη οι αναπτυσσόμενες χώρες θα αγοράζουν περισσότερα αυτοκίνητα, υπολογιστές, αεροπλάνα και μηχανήματα από τον ανεπτυγμένο κόσμο. Οι αναπτυγμένες χώρες στέλνουν το 40% των εξαγωγών τους στις αναδυόμενες αγορές.

Παρόλα αυτά ένας αριθμός βιομήχανων στον ανεπτυγμένο κόσμο θα αντιμετωπίσει οξύ ανταγωνισμό επειδή επιχειρήσεις από Βραζιλία, Κίνα κλπ θα διακλαδώνονται με άλλες βιομηχανίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας (κατασκευή υπερυπολογιστών, αεροδυναμική, παραγωγή ηλιακών συλλεκτών) και θα αποφεύγουν την εισαγωγή εξαρτημάτων από τον ανεπτυγμένο. Η Κίνα μέχρι το 2025 θα αναπτύξει τους τομείς Α1, τα ασύρματα συστήματα 5G και την ρομποτική.

Οι ακόλουθες χώρες του μεσαίου εισοδήματος (Βραζιλία, Κίνα, Ουγγαρία, Μεξικό Μαρόκο, Πολωνία, Νότια Αφρική, Ταϊλάνδη, Τουρκία) θα αποκομίσουν οφέλη αλλά θα αντιμετωπίσουν και δυσκολίες.

Οι λόγοι οφείλονται ότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις πολύπλοκες αλυσίδες που παράγουν (οχήματα, μηχανήματα, ηλεκτρονικά, χημικά, εξοπλισμό, μεταφορών) και αυτού λόγω του γεγονότος προμηθεύονται και ανταγωνίζονται τις προηγμένες οικονομίες και βιομηχανίες.

Ο λόγος που επιλέγονται οι χώρες μεσαίου εισοδήματος είναι επειδή γειτνιάζουν με μεγάλες καταναλωτικές αγορές και λόγω του γεγονότος η αυτοματοποίηση καθιστά το κόστος εργασίας ασήμαντο και πολλές από τις πολυεθνικές κατασκευάζουν τα νέα εργοστάσια τους κοντά στις νέες καταναλωτικές αγορές.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η Κόστα Ρίκα μεσαίου εισοδήματος επωφελείται σημαντικά επειδή κατέστη εξαγωγές επιχειρηματικών υπηρεσιών (data entry, ανάλυση και στήριξη της τεχνολογίας των πληροφοριών). Η αναφερόμενη χώρα επωφελείται 4,5 δις δολάρια τον χρόνο. Το παγκόσμιο ετήσιο εισόδημα από το εμπόριο υπηρεσιών ανέρχεται στα 270 δις δολάρια.

Εκτός των άνω οι χώρες μεσαίου εισοδήματος θα έχουν και άλλες προοπτικές, επωφελούμενες τις νέες τεχνολογίες (πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου, μετακίνηση μετρητών για τις συναλλαγές τους και πληρωμές smartphone. Οι πλατφόρμες πληρωμών (third party, payment platforms χειρίστηκαν 15,4 τρις δολάρια το 2017).

Σύμφωνα με έκθεση της Ακαδημίας Luotuan για το 2019 τα οφέλη της ψηφιακής επανάστασης θα είναι πιο ομοιόμορφα επειδή δεν θα υπάρχουν αποκλεισμοί στην ανάπτυξη.

Εκείνο που θα συναντήσουν οι χώρες χαμηλού εισοδήματος είναι ότι θα γίνουν πιο αβέβαιες αλλά θα μπορέσουν να το ξεπεράσουν εάν επενδύσουν σε οδικούς άξονες, σιδηροδρόμους, αεροδρόμια και στις υποδομές logistics καθώς και σε εργοστάσια υψηλής τεχνολογίας.

Η νέα τεχνολογία μπορεί να επιστρέψει σε μερικούς ανθρώπους σε οικονομίες χαμηλού εισοδήματος να προχωρήσουν σε οικονομική ανάπτυξη χρησιμοποιώντας πλατφόρμες για εύρεση ανεξάρτητης εργασίας.

Όλες οι χώρες καλούνται να επενδύσουν στις ψηφιακές υποδομές και την εκπαίδευση για να έχουν επιτυχία στην ψηφιακή οικονομία.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το εμπόριο συνέβαλε στην μείωση της παγκόσμιας φτώχειας και εάν οι αναπτυσσόμενες χώρες αλλάξουν στρατηγικές θα επωφεληθούν από το επόμενο κύμα της παγκοσμιοποίησης που θα συμβάλει στην απομάκρυνση των ανθρώπων από την φτώχεια και θα τους βάλει στην μεσαία τάξη.