Γενεύη: Βήματα προόδου σε μακρύ και δύσκολο δρόμο

Ότι, βέβαια, τα πράγματα δεν οδηγούνταν σε λύση από την παρούσα διαπραγματευτική διαδικασία της Γενεύης, ήταν αντιληπτό και έβγαινε μέσα από τις δηλώσεις πλείστων όσων εμπλεκομένων: Είμαστε σε μια διαδικασία ανοικτού τέλους και ότι αυτή δεν είναι το τέλος του δρόμου. Κι αυτό γιατί όλοι γνώριζαν όχι μόνο τι τεράστιες δυσκολίες που υπήρχαν στο δρόμο προς τη διάσκεψη για την ασφάλεια -μέσα και από την παράδοση χαρτών- αλλά και τα πολλά -και σημαντικά σε αρκετές περιπτώσεις- κενά ακόμη και στα κεφάλαια της εσωτερικής πτυχής. Κάτι που ελέγετο συχνά πυκνά και στη Γενεύη. Σημειώνουμε ιδιαίτερα τις γραπτές παρατηρήσεις του προέδρου Αναστασάδη στον χάρτηπου παρέδωσε η τουρκοκυπριακή πλευρά, που θεωρήθηκε -επί του περιεχομένου- ως μη ικανοποιητικός.

Ωστόσο: οι κινούντες τα νήματα της όλης διαδικασίας κατάφεραν -με κόστος το οποίο θα επιμετρηθεί μετά την επιστροφή από τη Γενεύη- να ολοκληρώσουν “επιτυχώς” την τριήμερη -9 με 11 του μηνός- διαπραγματευτική διαδικασία στη Γενεύη, οι χάρτες να δοθούν και τελικά όλοι να οδηγηθούν στη διάσκεψη της Πέμπτης. Χωρίς, ωστόσο, να είναι σε θέση κάποιος να ισχυριστεί ότι η διαδικασία έφτασε σε ακτίνα συμφωνίας. Ως, εξάλλου, ήταν και ο όρος -μαζί με την παράδοση των χαρτών- για να οδηγηθούν τα πράγματα στη διάσκεψη για την ασφάλεια.

Όλα αυτά, βέβαια, δεν έγιναν χωρίς κόστος -και στη Γενεύη- αφού η σημερινή, τελευταία, μέρα επιφύλασσε αντιδράσεις και διαμαρτυρίες και από ελληνοκυπριακά κόμματα -για τους χειρισμούς του προέδρου Αναστασιάδη και τη σύγκληση της διάσκεψης- αλλά και από τουρκοκυπριακά, με αντίστοιχη κριτική στον Μουσταφά Ακιντζί.

Ωστόσο: αυτό που χαρακτήριζε την σημερινή μέρα ήταν η πανηγυρική έναρξη της διάσκεψης για την ασφάλεια, με την κάθε πλευρά να λέγει τα δικά της -και τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να θυμάται από γραπτό κείμενο την... “εκλιπούσα” Κυπριακή Δημοκρατία- αλλά και τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ σε συνέντευξη τύπου μετά το τελετουργικό να χαρακτηρίζει την πρωινή σύνοδο εξαιρετικά εποικοδομητική και να κάνει αναφορά τόσο στην Κυπριακή Δημοκρατία, όσο και στις δύο κοινότητες. Κάτι που έχει τη δική του -πολιτική και όχι μόνο- σημασία.

Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ δεν παρέλειψε να απονείμει εύσημα στους δύο ηγέτες, εξαίροντας το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους, λέγοντας ότι για 20 μήνες εργάζονταν με μοναδικό στόχο τη δημιουργία των συνθηκών που θα επιτρέψουν την επανένωση της Κύπρου. Λέγοντας ακόμη ότι χάρη στη δουλειά των ηγετών έγινε εφικτή η σύγκληση της Διάσκεψης για την Κύπρο και σημείωσε την ιστορική στιγμή της παρουσίας των εγγυητριών δυνάμεων στο ίδιο τραπέζι. Αλλά και σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά ενώπιον μας, είπε ότι δεν πρέπει κανείς να αναμένει θαύματα, δεν επιδιώκουμε μια γρήγορη λύση, αλλά μια σταθερή και βιώσιμη λύση που θα ανταποκρίνεται στις ανησυχίες και των δύο κοινοτήτων.

Από πλευράς κυπριακής κυβέρνησης ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης μίλησε, μετά την πρωινή σύνοδο, για μια αρχή ενός διαλόγου, δηλώνοντας ότι δεν θα είναι εύκολος ο δρόμος. Δεν θα είναι εύκολη η διαδικασία, είπε, “αλλά είμαστε εδώ για να αξιοποιήσουμε αυτή τη διαδικασία, που ευελπιστούμε να οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα”.

Ο κ. Χριστοδουλίδης είπε, ακόμη, πως από όλες τις εισηγήσεις που ακούστηκαν στο τραπέζι, η μόνη συγκροτημένη ήταν αυτή του προέδρου της Δημοκρατίας για κατάργηση των συνθηκών εγγυήσεως και ασφάλειας και για την οποία ακούστηκαν ενθαρρυντικά σχόλια από κάποιους από τους συμμετέχοντες, πρόσθεσε. Χαρακτήρισε δε την σημερινή μέρα ως μια ιστορική ημέρα για το Κυπριακό”, αφού “ξεκίνησε η Διάσκεψη για την Κύπρο με αποκλειστικό αντικείμενο συζήτησης στο κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων”.

Το κυρίως μενού της Διάσκεψης ήταν το απόγευμα και βράδυ -πήρε μέχρι λίγο πριν τα μεσάνυχτα, ώρα Κύπρου- με κατάληξη τη σύσταση ομάδας τεχνοκρατών που θα συνέλθουν στις 18 του Γενάρη για περαιτέρω συζήτηση του θέματος και θα ετοιμάσουν σχετικό πόρισμα με τις ανησυχίες και προβληματισμούς του κάθε μέρους για να συνέλθει ξανά η διάσκεψη με την ίδια σύνθεση ως και χθες. Κάτι που παραπέμπει σε μια συνεχή διαδικασία, με ένα διάλειμμα για μελέτες σε επίπεδο τεχνοκρατών.

Νωρίτερα, ο ειδικός σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ Έσπεν Μπαρθ Έιντα δήλωσε στο BBC ότι «υπάρχει ακόμα πολλή δουλειά για να γεφυρωθούν οι διαφορές» στα δύο βασικά επιμέρους θέματα του κεφαλαίου της ασφάλειας, δηλαδή του μέλλοντος των ξένων στρατευμάτων στην Κύπρο και του συστήματος εγγυήσεων και δικαιώματος μονομερούς επέμβασης.

Όπως εξήγησε στον διπλωματικό συντάκτη του βρετανικού τηλεοπτικού δικτύου ο ειδικός σύμβουλος του Γ.Γ. των Ηνωμένων Εθνών, «η ελληνοκυπριακή πλευρά και η Ελλάδα θέλουν τα τουρκικά και τα ελληνικά στρατεύματα να μειωθούν σταδιακά και θεωρούν σημαντικό να υπάρχει ημερομηνία εξόδου».

Από την άλλη πλευρά, Τουρκοκύπριοι και Τουρκία υποστηρίζουν «τουλάχιστον ως αρχική θέση» ότι η παρουσία των στρατευμάτων θα πρέπει να συνεχιστεί, έστω σε μικρότερο αριθμό. «Αναζητούμε τρόπους γεφύρωσης αυτών των απόψεων», είπε ο κ. Έιντε.

Ως προς το ζήτημα των εγγυήσεων, σημείωσε ότι «υπάρχουν κάποιες ιδέες που συζητούνται για μία νέα αντίληψη (‘concept’) που δεν θα αποσυνδέσει την Κύπρο από τους γείτονές της, αλλά (θα εντάσσεται) σε ένα εντελώς νέο πλαίσιο του 21ου αιώνα».

Τέλος εκτενείς δηλώσεις έκανε και ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Κοτζιάς, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις αρχής της Ελλάδας και υπογραμμίζοντας την ανάγκη να εξαλειφθεί ο φόβος, αλλά και ο κίνδυνος χρήσης βίας κατά της Κύπρου από τρίτους.