Τα μουσεία του κόσμου να μην αγοράζουν ούτε να δέχονται “παράνομες” αρχαιότητες
- Written by eKypros
* Αυτό δήλωσε στο ΑΠΕ, ευρισκόμενος στην Ελλάδα, ο αρχαιολόγος - ερευνητής, λόρδος Άντριου Κόλιν Ρένφριου
Ο λόρδος Άντριου Κόλιν Ρένφριου, που βρίσκεται στην Ελλάδα για να συνεχίσει τις ανασκαφές που συνδιευθύνει στην Κέρο, το αρχαιότερο γνωστό νησιωτικό ιερό στον κόσμο, συνομίλησε με το ΑΠΕ - ΜΠΕ. τόσο για τις έρευνές του, όσο και για ζητήματα που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα, όπως η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα και η παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.
Στη συνέντευξη του ο αρχαιολόγος - ερευνητής είπε μεταξύ άλλων ότι πιστεύει πως το ιερό στην Κέρο είναι το αρχαιότερο γνωστό νησιωτικό ιερό στον κόσμο, ίσως επειδή δεν γνωρίζουμε να υπάρχουν άλλα παλιότερα νησιωτικά ιερά και φυσικά μπορούμε να μιλάμε μόνο για ό,τι ξέρουμε. Τα περισσότερα ιερά που έχουν συμβολική και θρησκευτική σημασία είναι χερσαία.
Κανένα δεν είναι τόσο παλιό, όσο της Κέρου
Το αρχαιότερο γνωστό ιερό στον κόσμο, ανέφερε, είναι το Γκεμπεκλί Τεπέ (Gobekli Tepe) στη νοτιοανατολική Τουρκία, αλλά βρίσκεται πολύ μακριά από τη θάλασσα και φυσικά δεν είναι νησιωτικό. Υπάρχουν -πεόσθεσε- κι άλλα νησιωτικά ιερά στον κόσμο, αλλά κανένα δεν είναι τόσο παλιό όσο της Κέρου.
Πρόσθεσε ότι ο οικισμός στο Δασκαλειό, που είναι ο αρχαιότερος ως τώρα στην Κέρο, πιθανότατα ξεκίνησε περίπου το 2700 π.Χ., διήρκεσε ως το 2000 π.Χ. και μετά εγκαταλείφθηκε. Η νησίδα του Δασκαλειού δεν ξαναχρησιμοποιήθηκε, εκτός από την ανέγερση ενός βυζαντινού παρεκκλησιού, πιθανότατα γύρω στον 10ο αι. μ.Χ., που στη συνέχεια ερειπώθηκε και καταστράφηκε.
Συνεχίζοντας είπε πως ήταν πολύ συναρπαστικό όταν πέρσι σκάψαμε στην περιοχή του καταποντισμένου σήμερα περάσματος και, φυσικά, όταν "χτυπήσαμε" γη στο Δασκαλειό και βρήκαμε ένα κατασκευασμένο μονοπάτι με σκαλιά που οδηγούσαν πάνω στη νησίδα. Επίσης, σε προηγούμενες ανασκαφές εντοπίσαμε ένα μεγάλο κτίριο στο Δασκαλειό, καθώς και το ιερό στον Κάβο, με τα εκατοντάδες θραύσματα από ήδη σπασμένα κυκλαδικά ειδώλια και αγγεία.
Στον οικισμό του Δασκαλειού δεν βρήκαμε ούτε ένα θραύσμα. Πρόκειται για ένα σαφές μοτίβο και σταδιακά προσπαθούμε να ανασυνθέσουμε την ιστορία του ιερού, που θα πρέπει να ήταν πολύ σημαντικό για τις Κυκλάδες, όπου προσκυνητές έρχονταν περιοδικά και κατέθεταν σπασμένα μαρμάρινα ειδώλια και αγγεία, ίσως προς το τέλος της χρήσης τους, τα οποία πιστεύουμε ότι τα έσπαγαν αλλού.
Το συμπέρασμά μας είναι ότι πρέπει να τα έσπαγαν στα νησιά τους, όπου τα γλυπτά ήταν σε χρήση και τμήματά τους τα έφερναν στον Κάβο της Κέρου.
Αναφορικά με την αρχαιοκαπηλία...
Ερωτηθείς αναφορικά με την αρχαιοκαπηλία είπε ότι επισκέφθηκε λεηλατημένα κυκλαδικά νεκροταφεία, στα οποία παντού έβλεπες ίχνη σύλησης. Και φυσικά τα μουσεία του κόσμου είναι γεμάτα με κυκλαδικό υλικό, που σχεδόν πάντα εξήχθηκε παράνομα από την Ελλάδα.
Τα κυκλαδικά ειδώλια και άλλα γλυπτά, αγγεία και αντικείμενα από την προϊστορία και την πρώιμη ιστορία του κόσμου, πωλούνται σε δημοπρασίες σε κάθε μέρος του κόσμου - η Νέα Υόρκη είναι ένα από τα μεγαλύτερα τέτοια κέντρα - και τα κυκλαδικά ειδώλια μπορούν να πωληθούν εκατομμύρια δολάρια, συνέχισε.
Ερωτηθείς σχετικά εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα περιοριζόταν το πρόβλημα αν τα μουσεία συμφωνήσουν να μην αγοράζουν ή να μην δέχονται ως δώρα αρχαιότητες που έχουν εξαχθεί παράνομα από τις χώρες προέλευσής τους μετά το 1970, έτος που έχει ορίσει η σύμβαση της UNESCO.
Δυστυχώς δεν βρισκόμαστε κοντά σε μια τέτοια συμφωνία. Μερικά από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου τώρα συμφωνούν να ακολουθήσουν μια τέτοια πρακτική, αλλά νέα μουσεία που αναδύονται στην Ιαπωνία ή στη Μέση Ανατολή δεν έχουν μια καθαρή ηθική πολιτική και ακόμα πληρώνουν πολλά λεφτά για αρχαιότητες, συμπλήρωσε.
Ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο κτήριο που ακόμα στέκεται
Σε ό,τι αφορά το θέμα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα ο Λόρδος Άντριου Κόλιν Ρένφριου είπε ότι ο λόγος που πιστεύει ότι μακροπρόθεσμα θα είναι σωστό να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Αθήνα είναι ότι ανήκουν σε ένα συγκεκριμένο κτήριο που ακόμα στέκεται. Φυσικά δεν θα τοποθετηθούν πάνω σε αυτό, το γνωρίζουμε, αλλά το Νέο Μουσείο Ακρόπολης έχει κάνει υπέροχη δουλειά στην παρουσίαση των αυθεντικών γλυπτών, την ίδια στιγμή που κοιτώντας έξω από τα παράθυρα βλέπεις την πραγματική Ακρόπολη.
Είπε ακόμα ότι πρέπει να γίνει μια διεθνής συμφωνία, καθώς «δεν θέλουμε να δούμε όλα τα μουσεία του κόσμου να αδειάζουν από τα αντικείμενά τους. Πάντως, το θέμα της επιστροφής γλυπτών σε μνημεία στα οποία ανήκουν, είναι πράγματι πολύ ισχυρό».
Δεν συμφωνούσε με τον τρόπο της Μελίνας Μερκούρη...
Ανέφερε ακόμα ότι δεν συμφωνούσε με τον τρόπο που είχε χειριστεί το θέμα η Μελίνα Μερκούρη, η οποία επισκέφτηκε την Αγγλία, πήγε στο Βρετανικό Μουσείο και έδωσε πραγματικά πολύ μεγάλη δημοσιότητα. Η ίδια δεν νομίζω ότι αρχικά ήξερε και πολλά για τα Γλυπτά, αν και στη συνέχεια έκανε δική της υπόθεση το να μάθει γι’ αυτά.
Είναι προτιμότερο -είπε- οι κυβερνήσεις να κάνουν σοβαρές προσπάθειες και να ενθαρρύνουν τα μουσεία να συνάψουν διεθνείς συμφωνίες οι οποίες θα αφορούν περιπτώσεις αρχαιοτήτων, όπως αυτές που προανέφερα, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι πρόσφατα διατυπώθηκε η πρόταση να συνδεθεί το θέμα της επανένωσης των Γλυπτών με το Brexit κάτι που κατά τον ίδιο φαίνεται εντελώς γελοίο.
«Δεν βλέπω καμία σύνδεση μεταξύ τους και θεωρώ την πρόταση τόσο ανόητη όσο και το "πέρασμα" της κ. Κλούνεϊ από την Ακρόπολη», συμπλήρωσε.
ΚΥΠΕ - ΑΠΕ/ΜΠΕ