ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ: Ερωτική μυθιστορία ή πολιτική πραγματεία;

Η διάλεξη είναι ανοικτή για το κοινό και θα δοθεί στην αίθουσα διαλέξεων του ΚΕΦΥΠΟΚ, στην οδό Μ. Αλεξάνδρου 10, Παλιά Λευκωσία.

ΣΥΝΟΨΗ

Όπως ο τίτλος δηλώνει, αντικείμενο της ομιλίας είναι το θέμα των ιδεολογικών δομών στον Ερωτόκριτο του Κορνάρου, ένα ζήτημα που απάσχολησε τον εισηγητή ήδη από την εποχή (2000 και εξής) κατά την οποία μελετούσε το κορυφαίο αυτό κείμενο της Αναγεννησιακής Ελληνικής Λογοτεχνίας για την ετοιμασία της θεατρικής του αναπαράστασης από το Θ.Ε.ΠΑ.Κ. (Θεατρικό Εργαστήρι Πανεπιστημίου Κύπρου). Επ’ αυτού, βλ. τη μελέτη του «Ερωτόκριτος vs Πιστόφορος. Ιδεολογικές δομές στον έργο του Κορνάρου», Κονδυλοφόρος 5/2006, 7-38.

Το τελευταίο διάστημα και με βάση την αναζωπύρωση του διεθνούς ενδιαφέροντος για τον Ερωτόκριτο, ο Μιχάλης Πιερής προσπάθησε, σε διάφορες περιστάσεις, να ενισχύσει την επιχειρηματολογία του με κάποια νέα ευρήματα στο θέμα της υποτίθεται “κρυφής’’, πλην διάφανης συγκρότησης της ιδεολογικής δομής του έργου.

Στην ομιλία θα συνοψιστεί η βιβλιογραφική γνώση του θέματος και θα παρουσιαστούν νέα τεκμήρια (ανάμεσά τους και ορισμένες κινηματογραφημένες σκηνές από την παράσταση του Θ.Ε.ΠΑ.Κ.) που ενισχύουν την άποψη του ομιλητή η οποία μπορεί να συνοψιστεί στην ακόλουθη παράγραφο από την προαναφερθείσα μελέτη:

Ύστερα από τον οριστικό καταποντισμό της BυζαντινήςAυτοκρατορίας, αλλά και της απώλειας των κύριων βενετικών κτήσεων στο χώρο της άλλοτε ισχυρής Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ειδικότερα της Kύπρου, ο βενετοκρητικός ποιητής λαμβάνει τα μηνύματα των καιρών και από τον εκτός Kρήτης ελληνισμό, αισθάνεται την αγωνία για μια νέα ενότητα και μια νέα ταυτότητα την οποία αναζητεί (ή είναι υποχρεωμένος να αναζητήσει) ο νέος ελληνισμός. Προσπαθεί έτσι να δημιουργήσει, κατά το πρότυπο του Nτάντε, μια νέα λογοτεχνική γλώσσα και μια νέα λογοτεχνικά κατοχυρωμένη ιδεολογία, ευρύτερης αποδοχής. Aισθάνεται, δηλαδή, ότι δεν μπορεί να περιορίσει τον ορίζοντα των φιλοδοξιών του στα στενά όρια του νησιού του και αναζητά μια νέα διέξοδο, που του τη δίνει η σύλληψη ότι ωρίμασε η ώρα για τη δημιουργία μιας νέας γλώσσας, πανελλήνιας αποδοχής, μιας νέας συνείδησης και προφανώς μιας νέας πολιτικής οντότητας, αποδεσμευμένης από το παρελθόν.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Μιχάλης Πιερής γεννήθηκε το 1952 στην Εφταγώνια της Κύπρου. Σπούδασε φιλολογία στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Σίδνευ, και θέατρο στη Δραματική Σχολή του Μακεδονικού Ωδείου Θεσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϋ. Έχει ασχοληθεί συστηματικά με το ερευνητικό πανεπιστημιακό θέατρο και έχει διασκευάσει και ανεβάσει επί σκηνής έργα της αρχαίας, της αναγεννησιακής και της σύγχρονης ελληνικής γραμματείας. Έχει δημοσιεύσει 12 ποιητικές συλλογές, δύο θεατρικά έργα, μία συλλογή πεζών, καθώς και μια σειρά από θεατρικές διασκευές. Έχει επίσης δημοσιεύσει άνω των 200 μελετών και δοκιμίων με αντικείμενο τη μεσαιωνική, την αναγεννησιακή και τη σύγχρονη λογοτεχνία.

Σημαντική είναι η συμβολή του στη μελέτη του Λεοντίου Μαχαιρά, του Βιτσέντζου Κορνάρου, του Διονυσίου Σολωμού, του Βασίλη Μιχαηλίδη, του Κ. Π. Καβάφη, του Γιώργου Σεφέρη και του Κώστα Μόντη.

Μια επιλογή από την ποίησή του με τίτλο «Μεταμορφώσεις πόλεων», έχει μεταφραστεί και εκδοθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Σημαντικά αφιερώματα στην ποίησή του έγιναν από το αθηναϊκό περιοδικό Πλανόδιον τον Δεκέμβριος του 2004 και από το περιοδικό Poesia του Μιλάνου τον Φεβρουάριο του 2005. Η μετάφρασή του των «Φοινισσών» του Ευριπίδη ανέβηκε στην Επίδαυρο από τον ΘΟΚ το καλοκαίρι 2002 και τιμήθηκε με το βραβείο «Μελίνας Μερκούρη». Το θεατρικό του έργο «Το Σπίτι» ανέβηκε στον ΘΟΚ το 2003 με σκηνοθέτη τον Εύη Γαβριηλίδη και στην Αθήνα το 2011 από το ΑΝΟΙΧΤΟ ΘΕΑΤΡΟ σε σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη. Το θεατρικό του έργο «Έρχομαι για λίγο Φως» ανέβηκε τo 2016 στο ΘΕΑΤΡΟ ΕΝΑ σε σκηνοθεσία Αντρέα Χριστοδουλίδη.

Εργάστηκε ερευνητικά και διδακτικά σε πολλά ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια της Eλλάδας, της Eυρώπης, της Aμερικής και της Aυστραλίας.

Aπό το 1992 έως το 2019 δίδαξε μεσαιωνική και νεοελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Kύπρου. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση Φιλοσοφικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Kύπρου της οποίας υπήρξε ο πρώτος κοσμήτορας, του Σχολείου Eλληνικής Γλώσσας του οποίου υπήρξε Διευθυντής επί πολλά χρόνια, του Θεατρικού Εργαστηρίου και του Πολιτιστικού Kέντρου του Πανεπιστημίου Kύπρου στο οποίο συνεχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες του ύστερα από την απόφαση της Συγκλήτου να του απονείμει τον τίτλο του Επίτιμου Καλλιτεχνικού Διευθυντή.

Ο Μιχάλης Πιερής συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο επιφανείς νεοελληνιστές σε διεθνές επίπεδο. Έτυχε αρκετών διακρίσεων από τις οποίες επιλεκτικά αναφέρονται οι εξής: Είναι Αντεπιστέλλον Μέλος του Istituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici “Bruno Lavagnini”, Παλέρμο (Ιταλία) και Επίτιμο Μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, Αθήνα (Ελλάδα). Τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Ποίησης «Lazio between Europe and the Mediterranean» της Regione Lazio της Ιταλίας (2009) και με το παράσημο του Commendatore του Τάγματος του Αστέρα της Ιταλικής Αλληλεγγύης της Ιταλικής Δημοκρατίας (2011). Το 2010 τιμήθηκε με το Αριστείο Γραμμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη συνολική προσφορά του στα ελληνικά γράμματα.

Φωτογραφία: Σκηνές της κακοποίησης της Αρετούσας από τον βασιλιά
Ηράκλη και την βασίλισσα Aρτέμη, από τις παραστάσεις του Ερωτόκριτου
στην Αξιοθέα (Σεπτ. 2005, πάνω) και στην Σητεία (Ιούλ. 2015, κάτω)