Τζέιν Φόντα και Ρόμπερτ Ρέντφορντ, δυο μύθοι του Χόλιγουντ στο Λίντο

Υπάρχει ελπίδα στο μέλλον

«Αυτό που μπορώ να πω είναι πως υπάρχει ελπίδα στο μέλλον», ανάφερε ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ στη συνέντευξη τύπου, που ακολούθησε τη δημοσιογραφική προβολή της ταινίας τους. «Τώρα, όμως, όπως έχουν πράγματα», συνέχισε ο διάσημος σταρ, κάνοντας έμμεση αναφορά στον πρόεδρο Τραμπ, «δεν έχουμε την ελπίδα που χρειαζόμαστε, αλλά έχουμε ευθύνες προς τη νεολαία. Μόνο ένα πλανήτη έχουμε και δεν πρέπει να τον καταστρέψουμε.» Ενώ η Φόντα, σε ερώτηση δημοσιογράφου αν εξακολουθεί να είναι ερωτευμένη με τον Ρέντφορντ, τόνισε πως «η αγάπη μας δεν τέλειωσε παρόλο που έχουμε να γυρίσουμε ταινία μαζί εδώ και πολλά χρόνια. Ξεκινήσαμε μαζί με την ταινία «Ξυπόλητη στο πάρκο» το 1967 αλλά ακόμη και σήμερα εξακολουθώ να είμαι ερωτευμένη μαζί του. Πάντα ήμουν ερωτευμένη μαζί του». Με τον Ρέντφορντ να επεμβαίνει για να την διορθώσει, λέγοντας πως πρώτη φορά γύρισαν μαζί ταινία πιο πριν, και συγκεκριμένα το 1966, την ταινία «The Chase» του Άρθουρ Πεν.

Οι “άνθρωποι της βάρκας” 

«Μας ονομάζουν «ανθρώπους της βάρκας» και διάφορα άλλα ονόματα», λέει ένας Σύριος μετανάστης σε μια στιγμή μπροστά στην κάμερα, στο ντοκιμαντέρ «Human Flow» («Ανθρώπινη ροή») του διαφωνούντα με το καθεστώς (σήμερα ζει στη Γερμανία) Κινέζου σκηνοθέτη Άι Γουέι-Γουέι, «ονόματα που δεν μας αρέσουν. Είμαστε κι εμείς άνθρωποι σαν κι αυτούς, άνθρωποι με ψυχή, με ελπίδες, που θέλουμε να επιβιώσουμε». Πολλοί μετανάστες, άντρες και γυναίκες περνάν μπροστά από την κάμερα του Γουέι-Γουέι, εκφράζοντας τον πόνο και τα βάσανά τους, μαζί και την απογοήτευσή τους μπροστά στην απάθεια (συχνά και την έχθρα) των πολιτών μιας Ευρώπης που υποτίθεται πως πιστεύει και υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη συμπαράσταση σε ανθρώπους που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, είτε από πολέμους, πολιτικές διώξεις και καταστροφές είτε από φτώχεια και πείνα, και να αναζητήσουν καλύτερη ζωή σε άλλες χώρες. Ένα ασταμάτητο κύμα μετανάστευσης εκατομμυρίων ανθρώπων που έχει ξεπεράσει κι εκείνο στην περίοδο του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου και που εκμεταλλεύτηκαν διάφορα ακροδεξιά και νεοναζιστικά κόμματα.

Ο Γουέι-Γουέι ταξίδεψε σε διάφορες χώρες, από Ελλάδα (και συγκεκριμένα τη Λέσβο και την Ειδομένη) και Τουρκία, μέχρι Λίβανο, Αφγανιστάν και Ηνωμένες Πολιτείες (στα σύνορα ΗΠΑ και Μεξικού), για να μιλήσει με τους ίδιους τους μετανάστες αλλά και σε εκπροσώπους οργανισμών που σχετίζονται με τη φροντίδα τους, και να καταγράψει, μαζί με μια ομάδα οπερατέρ, την τραγωδία τους, τη χειρότερη τραγωδία μετά τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο. Τραγωδία των ανθρώπων εκείνων που διακινδυνεύουν τη ζωή τους, την οικογένεια και τα παιδιά τους για να ξεκινήσουν σ’ ένα εξοντωτικό, επικίνδυνο ταξίδι από ξηρά και θάλασσα, σε αναζήτηση μιας καλύτερη ζωής. Ταξίδι που για πολλούς σημαίνει θάνατο, όπως, κάποια στιγμή, εξηγεί κλαίγοντας ένας από αυτούς, κοντά σε ένα νεκροταφείο, πάνω από τους πρόχειρους τάφους μελών της οικογένειάς του (μαζί και παιδιών). Με αποτέλεσμα να έχουν οδηγηθεί σε πρόχειρους, συχνά απάνθρωπους, καταυλισμούς, περιμένοντας είτε να ανοίξουν τα σύνορα των χωρών που έχουν υψώσει τείχη, είτε να αποκτήσουν τα αναγκαία χαρτιά για να προωθηθούν στις χώρες της επιλογής τους, είτε να απελαθούν πίσω στην Τουρκία σε ένα χειρότερο από το παρόν μέλλον.

Από την πρώτη, κιόλας, συμβολική εικόνα, με την κάμερα από πολύ ψηλά να παρουσιάζει μια μικροσκοπική σχεδόν βάρκα γεμάτη μετανάστες χαμένη στη μέση της απέραντης θάλασσας, και με τις υπόλοιπες που ακολουθούν (εικόνες συγκλονιστικές, σπαραχτικές, συχνά φριχτές, που σου παγώνουν τη ψυχή), ο σκηνοθέτης τονίζει με τον καλύτερο τρόπο την ύπαρξη αυτής της ατέλειωτης «ανθρώπινης ροής» στην οποία τα υπεύθυνα κράτη δεν έχουν ακόμη κατορθώσει (ή και αρνούνται, όπως οι περισσότερες πρώην Ανατολικές χώρες) να δώσουν μια δίκαιη λύση. Αν στη δεκαετία του ’70 οι χώρες με τα τείχη ήταν λιγοστές (ανάμεσά τους και το τείχος του Βερολίνου, που στη συνέχεια έπεσε, κι εκείνο της Λευκωσίας που εξακολουθεί να υπάρχει), σήμερα, όπως μας πληροφορεί η ταινία (η οποία δίνει και πολλές άλλες χρήσιμες, αποκαλυπτικές πληροφορίες), υπάρχουν στον κόσμο πάνω από 70 χώρες που έχουν υψώσει τείχη!

“Στηρίξου στον Πιτ”...

Ο τίτλος «Στηρίξου στον Πιτ» (Lean on Pete) της ταινίας του Άντριου Χέιγκ (σκηνοθέτη της ταινίας «45 χρόνια») αναφέρεται σε ένα άλογο κούρσας με το οποίο πιάνει φιλίες ο Τσάρλι (ένας εξαιρετικός Τσάρλι Πλάμερ), ο 15χρονος  πρωταγωνιστής της ταινίας. Η ταινία καταπιάνεται με την ωρίμανση του νεαρού Τσάρλι, που μεγαλώνει μόνος με τον πατέρα του, χωρίς μητέρα, και ο οποίος σταδιακά θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα και τους κινδύνους μιας κοινωνίας στραμμένης αποκλειστικά στο χρήμα και την υλική επιτυχία. Η κοινωνία που μας παρουσιάζει ο Χέιγκ είναι μια σκληρή, απάνθρωπη κοινωνία, μια κοινωνία του  χαμένου (ή, πιο σωστά, διαλυμένου) αμερικανικού ονείρου, μιας Αμερικής πολύ κοντά με εκείνη της μεγάλης ύφεσης της δεκαετίας του ’20 και η περιπλάνηση του Τσάρλι ( που βρίσκει συντροφιά και τη ζεστασιά που του λείπει από τους ανθρώπους γύρω του, κοντά στο άλογο Lean on Pete), μοιάζει με την περιπλάνηση ανθρώπων σε άχαρες μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ που συναντάμε σε ταινίες σκηνοθετών όπως οι αδερφοί Κοέν, ή ο Χαλ Άσμπι.      

* ΚΥΠΕ