Ήταν ο Γκορμπατσόφ προδότης της χώρας και του λαού του;

Πέμπτη, 08 Σεπτεμβρίου 2022 10:38
Written by Κύπρος Κουρτελλάρης

Γράφει: Κύπρος Κουρτελλάρης*

Τελικά τι ήταν ο Μιχαήλ Γκορπατσόφ, τελευταίος πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης και Γενικός Γραμματέας του ΚΚΣΕ; Ήταν πράγματι: ο ηγέτης που άλλαξε τον κόσμο; Αυτός που έριξε το τείχος Ανατολής και Δύσης; Μια εμβληματική μορφή του περασμένου αιώνα; Ένας «απαράμιλλος ηγέτης» που «άλλαξε τον ρου της ιστορίας»; (όλα αυτά δανεισμένα από σχετικό ρεπορτάζ στον «Φιλελεύθερο», την επαύριο του θανάτου του Γκορμπατσόφ)

Ή μήπως ήταν ένας προδότης του λαού και της χώρας του, ένας προδότης των εργαζομένων και των λαών διεθνώς, όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο βουλευτής Κερύνειας του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστόφιας. Ανάρτηση που προφανώς έβγαλε έξω που τα ρούχα του τον δημοσιογράφο του «Φ» Άριστο Μιχαηλίδη και του αφιέρωσε ολόκληρο κατεβατό στη στήλη του, την Παρασκευή 2 Σεπτέμβρη, με τίτλο «Όταν ένας βουλευτής στην Κύπρο ανακηρύσσει προδότη τον ηγέτη που άλλαξε τον κόσμο».

Αυτό ακριβώς το ερώτημα, απ’ αφορμή το άρθρο του Άριστου Μιχαηλίδη, με παρακίνησε να αράξω το Σαββατοκυρίακο μπροστά από τον υπολογιστή μου και να επιχειρήσω μια απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα. Ξεκαθαρίζοντας εισαγωγικά πως:

Δεν ενεργώ ως αυτόκλητος συνήγορος του Χρίστου Χριστόφια, αφού ουδόλως χρειάζεται εμένανε για να υπερασπιστεί εαυτόν,
ενώ συμφωνώ με τον Άριστο Μιχαηλίδη ότι δεν είναι εύκολο να κρίνει κάποιος «τόσο εύκολα τον Γκορμπατσόφ», ο ίδιος κρίνει πολύ εύκολα και χαρακτηρίζει -εμμέσως πλην σαφώς- «παιδαρέλι» και «επιπόλαιο» τον Χρίστο Χριστόφια,
η δικτατορία και η δημοκρατία -όπως και τα εξ αυτών καθεστώτα- δεν είναι αφ’ εαυτού λέξεις και έννοιες μονοσήμαντες, συνεπώς η χρήση τους πρέπει να γίνεται μέσα από μια διαλεκτική ανάλυση,
η δική μου θεώρηση επί του δοσμένου ερωτήματος προκύπτει από την εννοιολογική ανάλυση λέξεων και όρων και -παράλληλα- εκπηγάζει από την ταξική μου θέση και ιδεολογία. Την οποία και υπερασπίζομαι.

Πριν όμως πούμε αν κάποιος είναι ή όχι προδότης, ας δούμε τι σημαίνει η λέξη αυτή, τι σημαίνει η προδοσία ως πράξη. Άνοιξα το λεξικό για να (ξανα)πληρφορηθώ ότι προδότης είναι «ο προδιδων την πατρίδα του - ο μη τηρών επιβαλλομένας υποχρεώσεις, ο εγκαταλείπων εις κρίσιμας ώρας», ενώ προδοσία είναι «το να είναι τις προδότης - αθέτησις της προς ασφάλειαν της πατρίδος υποχρεώσεων – εγκατάλειψις εις κρίσιμον ώρα» και εσχάτη προδοσία συνιστά «πάσα ενέργεια, στρεφομένη κατά της ασφαλείας της πατρίδος ή του πολιτικού καθεστώτος αυτής» (Δημήτριου Δημητράκου: Νέον Ορθογραφικόν Ερμηνευτικόν Λεξικόν - α’ έκδοση 1957 και μεταγενέστερες εκδόσεις 1970 και 1995).

Στο δια ταύτα: Όλοι μας κρινόμεθα από τα λόγια, τα έργα και τις πράξεις μας. Αυτό ισχύει και για τον Γκορμπατσόφ. Τοποθετώντας τον σε: α) συγκεκριμένο χώρο: Σοβιετική Ένωση και β) συγκεκριμένο χρόνο: Την περίοδο 1955 – 1991. Με βαρύτητα στο 1985, όταν εκλέγηκε ως Γενικός Γραμματέας του κόμματος και ντε φάκτο επικεφαλής της κυβέρνησης και κλείνοντας την περίοδο αυτή το 1991, που συνειδητά οδήγησε τη χώρα του στην ανατροπή του σοσιαλισμού και στο τέλος στη διάλυση αυτής τούτης της χώρας.

Αυτά είναι τα δεδομένα στη βάση των οποίων κάποιος θα κρίνει τον Γκορμπατσόφ: Ως κομμουνιστή, όντας ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος και ως πρόεδρο ενός σοσιαλιστικού κράτους, της Σοβιετικής Ένωσης. Όλα τα άλλα που αναφέρει ο Άριστος Μιχαηλίδης, εν προκειμένω είναι εκ του περισσού και άσχετα με το αρχικό ερώτημα.

Αλλά, πριν προχωρήσω στη δική μου κρίση, θέλω να επικαλεστώ τον ίδιο τον Γκορμπατσόφ και μια ομιλία που έκανε το καλοκαίρι του 2000, στο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο στην Τουρκία. Χρησιμοποιώντας μερικές φράσεις του:

«Ο στόχος ολόκληρης της ζωής μου ήταν η εξολόθρευση του κομμουνισμού, αυτής της ανυπόφορης δικτατορίας κατά των ανθρώπων (...) Για να τον πετύχω έπρεπε να αντικαταστήσω ολόκληρη την ηγεσία του ΚΚΣΕ και της Σοβιετικής Ενωσης, καθώς και τις ηγεσίες σε όλες τις σοσιαλιστικές χώρες (…) Μετά το έτος 2000 θα ξεκινήσει μία εποχή της ειρήνης και της γενικής άνθησης (…) κατάφερα να θέσω τέλος στον κομμουνισμό στην Ευρώπη (…) Η πορεία των λαών προς μία πραγματική ειρήνη είναι μακριά και δύσκολη, θα στεφθεί, όμως, οπωσδήποτε με επιτυχία. Γι’ αυτόν το σκοπό θα πρέπει ολόκληρη η ανθρωπότητα να απελευθερωθεί από τον κομμουνισμό...» (ολόκληρη η ομιλία δημοσιεύθηκε στο “Ριζοσπάστη” στις 8/10/2000)

Δεν μπαίνω καν στον πειρασμό να απαντήσω αν, 33 χρόνια μετά, όλα όσα ορματίστηκε ο Γκορμπατσόφ για τον κόσμο χωρίς κομμουνισμό επαληθεύτηκαν ή όχι. Αυτό είναι μια άλλη -τραγική- ιστορία που είμαι έτοιμος να συζητήσω οποτεδήποτε χρειαστεί. Στέκομαι μόνο στο αρχικό ερώτημα: Δικαιούται κάποιος να χαρακτηρίσει τον Γκορμπατσόφ προδότη του λαού και της χώρας του, προδότη των εργαζομένων και των λαών διεθνώς;

Με όλο το σέβας στην αντίθετη άποψη, η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από ένα μεγαλοπρεπέστατο ΑΣΦΑΛΩΣ και δικαιούται! Όταν κάποιος διαλύει τη χώρα του, όταν κάποιος πολεμά το κόμμα και την ιδεολογία του, όντας ο ίδιος ηγέτης του κόμματος και του κράτους κι εκφραστής αυτής της ιδεολογίας, είναι ή όχι προδότης; Ασφαλώς και είναι. Δρώντας δε -εκ των έσω- ως Πέμπτη Φάλλαγγα υπέρ του αντίπαλου κοινωνικο-οικονομικού συστήματος, μετέτρεψε εαυτόν σε Εφάλτη του λαού του. Και ΝΑΙ, καταλύοντας τον σοσιαλισμό στο πρώτο εργατικό κράτος στον κόσμο που έφερε ως αποτέλεσμα την παλινόρθωση του καπιταλισμού, την καταλήστευση του δημόσιου πλούτου και την κατάργηση των κοινωνικών κατακτήσεων και παροχών ολόκληρου του λαού -και των λαών σε μια σειρά άλλες χώρες- ασφαλώς και κερδίζει -με βάση και το λεξικό- επάξια τον τίτλο του ΠΡΟΔΟΤΗ του λαού και της χώρας του, του προδότη των εργαζομένων και των λαών διεθνώς! Ό,τι και να λέμε εμείς εδώ στην μακαρία νήσο, οι οποίοι βιώσαμε στο πετσί μας την εσχάτη προδοσία -της ΕΟΚΑ Β’- και ακόμη βώνουμε τα τραγικά αποτελέσματά της.