Ε.Ε.: «Ηταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί... »

• Η ομιλία της προέδρου της Κομισιόν για την Κατάσταση της Ενωσης ήταν το πολεμικό διάγγελμα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στη σημερινή εποχή του σφοδρού ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού

«Ηταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί». Με αυτήν τη φράση ο Κάρολος Ντίκενς ξεκινάει να γράφει την «Ιστορία δύο πόλεων», αναφερόμενος στην Ευρώπη την εποχή πριν και κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.

Ετσι επέλεξε να ξεκινήσει και η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τη φετινή ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης (State of the Union - SOTEU), θέλοντας να πει πόσο κρίσιμη και ταραχώδης είναι η σημερινή εποχή για την καπιταλιστική Ευρώπη, για το ευρωπαϊκό κεφάλαιο, για την Ευρωπαϊκή Ενωση, στον παγκόσμιο ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.

«Και είναι μια δίκαιη περιγραφή του κόσμου στον οποίο ζούμε (...) Σε αυτόν τον κόσμο η Ευρώπη έχει επιλέξει να χαράξει τη δική της πορεία. Και τώρα αναδύεται μια ισχυρότερη, ανεξάρτητη Ευρώπη», συνέχισε η πρόεδρος της Κομισιόν, σε μια ομιλία που είχε χαρακτηριστικά πολεμικού διαγγέλματος, σε «έναν ανοιχτά εχθρικό κόσμο». Αυτή είναι η οπτική του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, που ετοιμάζεται να διεκδικήσει τη θέση του στον κόσμο με τα όπλα.

Ο Ντίκενς συνεχίζει τη διήγησή του περιγράφοντας μοναδικά τις αντιφάσεις μιας επαναστατικής εποχής, από την οποία μπορούν να διδαχτούν και να εμπνευστούν οι λαοί σήμερα:

«Ηταν η εποχή της σοφίας, ήταν η εποχή της ανοησίας, ήταν η εποχή της πίστης, ήταν η εποχή της δυσπιστίας, ήταν η εποχή του φωτός, ήταν η εποχή του σκότους, ήταν η άνοιξη της ελπίδας, ήταν ο χειμώνας της απελπισίας, είχαμε τα πάντα μπροστά μας, δεν είχαμε τίποτα μπροστά μας, πηγαίναμε όλοι γραμμή για τον Παράδεισο, πηγαίναμε όλοι προς την αντίθετη κατεύθυνση - με δυο λόγια η περίοδος εκείνη έμοιαζε τόσο πολύ με τη σημερινή, που κάποιες από τις πιο θορυβώδεις αυθεντίες της επέμεναν ότι δεν μπορεί παρά να γίνεται αντιληπτή στον υπερθετικό και μόνο βαθμό, τόσο για τα καλά της όσο και για τα κακά της».

Προς ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα

Αυτό που απασχόλησε και τη φετινή ομιλία της προέδρου της Κομισιόν είναι πώς η ΕΕ θα ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για το μοίρασμα αγορών, πρώτων υλών, δρόμων μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων, σε μια εποχή που «ένας πόλεμος μαίνεται στην ήπειρό μας, άλλοι έχουν ξεσπάσει σε κοντινή απόσταση» και «η μάχη για βιομηχανικές ικανότητες διαμορφώνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό».

Εθεσε τις γεωπολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ, τις οποίες οι λαοί της Ευρώπης θα κληθούν να υπερασπιστούν με τον ιδρώτα και το αίμα τους: Ενίσχυση και επίσπευση της ενεργειακής μετάβασης, ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, γεφύρωση του χάσματος με την Κίνα και τις ΗΠΑ στην Τεχνητή Νοημοσύνη, μεγαλύτερη υποστήριξη προς την Ουκρανία, νέα μέτρα έκτακτης ανάγκης κατά της μετανάστευσης και του ασύλου. Ολες οι προτάσεις που διατύπωσε (τις οποίες πρέπει να επεξεργαστούν και να υιοθετήσουν τα κράτη - μέλη) οξύνουν το μέτωπο με τους βασικούς ανταγωνιστές της ΕΕ: Τη Ρωσία, την Κίνα, τις ΗΠΑ.

Καθώς βαθαίνουν τα «ρήγματα» μέσα στον ευρωατλαντικό άξονα και στην ιμπεριαλιστική συμμαχία του ΝΑΤΟ, η ΕΕ - όπου επίσης τα συμφέροντα δεν είναι ενιαία - επιδιώκει να ενισχύσει τον λεγόμενο «ευρωπαϊκό πυλώνα» του ΝΑΤΟ. Σε ένα τέτοιο φόντο, η φον ντερ Λάιεν στάθηκε στη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας, που θα περιλαμβάνει επίσης την Ουκρανία, τη Βρετανία, τη Νορβηγία, τον Καναδά και άλλους.

Η φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για μια νέα «ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας», ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», με επίκεντρο τα «ευρωπαϊκά συμφέροντα», παρότι και μέσα στην ΕΕ και στα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ ο ανταγωνισμός οξύνεται και τα αντικρουόμενα συμφέροντα όλο και πιο δύσκολα συμβιβάζονται. Φρόντισε μάλιστα να τονίσει ότι η Ευρώπη έχει αυξήσει τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά σχεδόν 80% τα τελευταία πέντε χρόνια.

Μηχανισμός αντίδρασης σε «υβριδικές επιθέσεις» - ένα «ευρωπαϊκό Αρθρο 4»

Νέο μηχανισμό ευρωπαϊκής αντίδρασης απέναντι στην «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και ένοπλης επίθεσης επιχειρεί να δημιουργήσει η ΕΕ, με την πρόεδρο της Κομισιόν να προτείνει ένα «Πρωτόκολλο Εκτακτης Ανάγκης για την Ασφάλεια» της ΕΕ, βασισμένο στο Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ, για την αντιμετώπιση των κλιμακούμενων κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθορών, εμπρησμών, παραβιάσεων με drones.

Η πρόταση αφορά επιθέσεις που δεν φτάνουν στο επίπεδο ένοπλης επίθεσης, αλλά «απειλούν σαφώς» την εθνική ασφάλεια. Ενα κράτος - μέλος θα μπορεί να ενεργοποιεί το «Πρωτόκολλο», συγκαλώντας τα υπόλοιπα κράτη για συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση, αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και περιορισμό των συνεπειών.

Πρόκειται για «πρωτόκολλα» που μπορούν να αξιοποιηθούν από τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ κατά το δοκούν, ανάλογα με τους σχεδιασμούς για κλιμάκωση της ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης με τη Ρωσία, ή για να δικαιολογήσουν μια επέκταση του πολέμου σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Το βέβαιο είναι ότι οι λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος αυξάνονται σε αριθμό, αλλά και κλιμακώνονται σε επικινδυνότητα. Ανεξάρτητα από το αν πίσω από όλες ή κάποιες βρίσκεται η Ρωσία, όλα τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα μπορούν να αξιοποιήσουν τέτοια περιστατικά από τη σκοπιά τους, ανάλογα με τις επιδιώξεις τους σε κάθε συγκυρία του πολέμου.

Αυξάνονται τα περιστατικά «υβριδικών επιθέσεων»

Το «Bloomberg» κατέγραψε όλα τα περιστατικά που έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες: Στον αγωγό στη Ρουμανία, στο αεροδρόμιο της Λειψίας, στον εναέριο χώρο της Λιθουανίας, στο συνοριακό φυλάκιο Ουκρανίας - Μολδαβίας με δύο νεκρούς και την πυρκαγιά σε εργοστάσιο της «WB Electronics», την οποία ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντ. Τουσκ χαρακτήρισε «πράξη δολιοφθοράς».

Αυτόν τον μήνα η Πολωνία ανακοίνωσε την επέκταση της προστασίας του εναέριου χώρου της και την ενίσχυση των «αμυντικών συστημάτων ταχείας αντίδρασης», επικαλούμενη την απειλή από «ρωσικές προκλήσεις».

Μόλις αυτήν την εβδομάδα το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ κατηγόρησε τη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών ότι «συνωμότησε για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τη διάπραξη φόνων επί πληρωμή» στην Ευρώπη, κατ' εντολή του Κρεμλίνου.

Το Βερολίνο σηκώνει τους τόνους απέναντι στη Μόσχα, με τον υπουργό Εσωτερικών Αλ. Ντόμπριντ να δηλώνει στις αρχές του μήνα ότι η Γερμανία αποτελεί «καθημερινό στόχο υβριδικού πολέμου» από τη Ρωσία.

Καναδάς, το πρώτο συνδεδεμένο μέλος

Εν μέσω αναδιάταξης «συμμαχιών», η ΕΕ προσπαθεί να πάρει τον Καναδά στο δικό της «στρατόπεδο» και να τον αποσπάσει από τις ΗΠΑ, σε μια φάση που έτσι κι αλλιώς οι σχέσεις τους επιδεινώνονται και ο «εμπορικός πόλεμος» έχει χτυπήσει «κόκκινο».

Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ, χωρίς να διευκρινίσει τι ακριβώς θα συνεπάγεται αυτό. Είπε όμως ότι Καναδάς και ΕΕ θα βασιστούν στην υπάρχουσα συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών τους, γνωστή ως CETA, με μια ευρύτερη «συμμαχία για το μέλλον» που θα στοχεύει στη δημιουργία «ενός κοινού χώρου ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας».

Η διευρυμένη συνεργασία θα καλύπτει την προηγμένη μεταποίηση, την τεχνολογία, την «αμυντική» παραγωγή, την Αρκτική, την Ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά, τις μπαταρίες, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την κβαντική υπολογιστική, την κυβερνοασφάλεια και την οικονομική ασφάλεια.

Τα κρίσιμα μέταλλα του Καναδά

Ιδιαίτερα στα κρίσιμα ορυκτά η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον να διαφοροποιηθεί από την Κίνα, από την οποία έχει πλήρη εξάρτηση, και ο Καναδάς μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο.

Ο Καναδάς, όπως και η Κίνα, έχει κρίσιμα μέταλλα που είναι απαραίτητα για την αμερικανική και ευρωπαϊκή βιομηχανία όπλων και νέων τεχνολογιών.

Ο Καναδάς είναι η μεγαλύτερη ξένη πηγή ορυκτών των ΗΠΑ, προμηθεύοντας ορυκτά αξίας περίπου 47 δισ. δολαρίων ετησίως.

Ενδεικτικά, το 60% όλου του αλουμινίου που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ κάθε χρόνο προέρχεται από τον Καναδά και χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό για τα πάντα. «Αυτή η χώρα χρειάζεται απεγνωσμένα αλουμίνιο», παραπονέθηκε ο Τραμπ τον περασμένο μήνα. «Το προμηθευόμαστε ως επί το πλείστον από τον Καναδά και το χρειαζόμαστε απεγνωσμένα».

Καναδοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει να διακόψουν τις εξαγωγές νικελίου ή γερμανίου στις ΗΠΑ αν ο «εμπορικός πόλεμος» κλιμακωθεί. Επίσης ο Καναδάς είναι κρίσιμος για τις ΗΠΑ για προμήθειες ουρανίου, ποτάσας κ.ά.

Κρίσιμη η ενεργειακή μετάβαση

Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από υδρογονάνθρακες είναι καθοριστικές για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και, όπως είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, η Ευρώπη πρέπει να διπλασιάσει την εγχώρια Ενέργεια, είτε είναι το βιομεθάνιο και η πυρηνική ενέργεια είτε οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Για την «απεξάρτηση» πρέπει να προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός της Ευρώπης, να διπλασιαστεί το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα έως το 2040. Με αυτόν τον τρόπο η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει τον λογαριασμό εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ετησίως, κάτι που θα κάνει πιο ανταγωνιστικές τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, αλλά δεν συνεπάγεται φτηνότερη Ενέργεια για τους λαούς.

Ετοιμάζεται ένα δεύτερο «σοκ από την Κίνα»;

Η Ευρώπη θα μπορούσε να κάνει τα πάντα - «μπορούμε να μειώσουμε τις τιμές της Ενέργειας, να επενδύσουμε και να καινοτομήσουμε περισσότερο, να μεταρρυθμίσουμε τις οικονομίες μας» - αν δεν ήταν ...η Κίνα και ο αθέμιτος ανταγωνισμός που συνεπάγεται για τα ευρωπαϊκά μονοπώλια, είπε η πρόεδρος της Κομισιόν.

Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα «είναι τώρα 1 δισ. ευρώ - την ημέρα. Εχει φτάσει σε σημείο καμπής. Κάποιοι λένε ότι ένα δεύτερο σοκ από Κίνα επίκειται. Αυτό φαίνεται στις κοινότητές μας και στα εργοστάσια σε όλη μας την Ενωση. Οδηγεί σε αποβιομηχάνιση στις βιομηχανικές περιοχές της Ευρώπης».

Γι' αυτό η ΕΕ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Κίνα για τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος και την αποφυγή ενός «εμπορικού πολέμου», με δασμούς κ.λπ. «Η ασθενέστερη εγχώρια ζήτηση της Κίνας σημαίνει ότι χρειάζεται και την ευρωπαϊκή μας αγορά», αλλά η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει «πάρα πολλές επικίνδυνες εξαρτήσεις», τόνισε η φον ντερ Λάιεν, όπως κατά περισσότερο από 80% για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες και κατά 90% για ορισμένες σπάνιες γαίες.

Αναδημοσίευση από «Ριζοσπάστης»